ইয়াৰ বলি হৈছে উচ্চ প্ৰতিভাৰ অধিকাৰী বহু বিজ্ঞানী। এগৰাকী প্ৰথিতযশা বিজ্ঞানীয়ে কাৰাগাৰৰ পৰাই অধ্যয়ন, গৱেষণা-পত্ৰ প্ৰেৰণ আদি চলাই যাব বিচাৰোঁতেও কাৰাগাৰ কৰ্তৃপক্ষই অনুমতি প্ৰদান নকৰিলে। এনে বাধাবোৰৰ বাবেই উচ্চ শিক্ষা প্ৰত্যাশী বহু মানুহ ইৰানৰ এৰি গুচি যাব লগা হয়। ইৰানতে থাকি যোৱা হ ’ লে মিৰ্জাখানীও হেৰাই যাব লাগিলহেঁতেন, যাৰ বাবে এতিয়া ৰাষ্ট্ৰপতিৰ দৰে মানুহবোৰে গৌৰৱ কৰাৰ কোনো নৈতিক অধিকাৰ নাই আদি মন্তব্যও বহুতে প্ৰকাশ কৰে। সম অধিকাৰ, মুক্ত জীৱন প্ৰত্যাশী অলেখ মানুহৰ মনত নিজৰে ৰাষ্ট্ৰখনৰ শাসন ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি কেনে ক্ষোভ গঢ়ি উঠিছে এইবোৰ কথাৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। — Hassan Rouhani (@ HassanRouhani) August 13, 2014 মিৰ্জাখানী বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় তাত্ত্বিক কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী য়ন ভানড্ৰেকৰ (Jan Vondrák) সৈতে। এমআইটি, মাইক্ৰ ’ চফ্ট ৰিচাৰ্ছ, আইবিএম ৰিচাৰ্ছ, প্ৰিন্সটন বিশ্ববিদ্যালয় আদি প্ৰতিষ্ঠানত গৱেষণাৰে অভিজ্ঞ য়ন বৰ্তমান ষ্টেনফ ’ ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গণিত বিভাগৰ অধ্যাপক। তেওঁ ইৰানী নহয়। তেওঁ চেক প্ৰজাতন্ত্ৰৰ (Czech Republic) নাগৰিক আৰু অমুছলমান। ইৰানত মুছলমান মহিলা অমুছলমানৰ সৈতে বিয়া হোৱাটো নিষিদ্ধ, তাৰ বাবে মিৰ্জাখানী ইৰানলৈ উভটি গ ’ লে বহু বছৰৰ কাৰাদণ্ড হ ’ ব পাৰে। আৰু য়ন যদি মুছলমানলৈ পৰিৱৰ্তন নহয় তেন্তে তেওঁলোকৰ সন্তানটিও ইৰানলৈ যাব নোৱাৰে। এনে বিবিধ সংকীৰ্ণতাত ধ্বংস হৈ নাযাবলৈ বহু মূল্য ভৰি উজলি উঠিব লগা হোৱা প্ৰতিভাবোৰ দেশখনলৈ পুনৰ ঘূৰি যোৱা নহয়গৈ। ব্ৰেইন ড্ৰেইনে ৰাষ্ট্ৰখনৰ বৌদ্ধিক স্তৰৰ বিকাশ স্তিমিত কৰিছে যদিও গোড়ামী আঁতৰাই অধ্যয়নৰ অধিক সুযোগ-সুবিধা গঢ়াৰ চিন্তা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ৰাষ্ট্ৰখনৰ শাসকীয়ই “ পশ্চিমীয়া এই বিজ্ঞান আৰু সভ্যতা আমাক নালাগে, তাৰ অনুৰাগী সেইসকল ভণ্ড ” বুলি কোৱা পূৰ্বৰ গোড়া-নেতৃত্বৰ মানসিকতাকে ধৰি ৰাখিছে। মিৰ্জাখানীৰ দৰে প্ৰতিভাবিলাকে কৰা বৈজ্ঞানিক সত্যানুসন্ধানবোৰ যে ভৌগলিক সীমাত আবদ্ধ হৈ নাথাকি সমগ্ৰ মানৱ জাতিৰে উৎকৰ্ষ সাধনৰ আহিলা হৈ পৰে সেই কথা বুজি পাবলৈ ইৰানী নেতৃত্বৰ কিমান যুগৰ বাকী আছে সেয়া এতিয়া আমাৰ অগোচৰ।