নাৰায়ণ গোস্বামী ভাৰতবৰ্ষৰ নৃত্যৰ ঐতিহ্য বিচাৰ কৰিলে বৈদিক যুগৰ পৰা আৰম্ভ কৰিব লাগিব। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৩০০ বছৰৰ পূৰ্বে মিছৰীয়া দেৱাল চিত্ৰ আৰু ভাৰতৰ গুহা চিত্ৰত নৃত্যকলাৰ উৎস বিচাৰি পোৱা যায়। নৃত্য হ ’ ল আংগিক সঞ্চালনৰ দ্বাৰা মনৰ ভাৱক কলাত্মক ৰূপত প্ৰকাশ কৰাৰ এক মাধ্যম। ভাৰতবৰ্ষত নৃত্য উদ্ভাৱৰ অতীতৰ কেইটামান দৃশ্য যদি মনলৈ আনো তেতিয়া আমি লক্ষ্য কৰোঁ বৈদিক যুগত নৃত্যৰ প্ৰয়োভৰৰ কথা ঋকবেদত বৰুণ আৰু ইন্দৰ কথোপকথন, যম আৰু যমীৰ কথোপকথন, পুৰুৰ বা উৰ্বশীৰ কথোপকথন ক্ৰমে চতুৰ্থ মণ্ডল, দশম মণ্ডলত প্ৰকাশ ঘটিছে। নাটকীয় ভাৱনাৰ প্ৰকাশ হোৱা এয়াও নৃত্যৰ এক ছবিহে। ভৰতমুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰ যদিও নাটকৰ শাস্ত্ৰ তথাপি ই নৃত্য শাস্ত্ৰৰ এখন প্ৰথম গ্ৰন্থ। বৈদিক সাহিত্যত উল্লেখ থকা দাসী কন্যাৰ প্ৰজ্বলিত মাৰ্জনীয় অগ্নিৰ চৰ্তুদিশে যজ্ঞক উদ্দেশ্যি কৰা নৃত্য। যজ্ঞৰ নৃত্যত বৈদিক যুগত গাইছিল ‘ সামগান ’ । সভা সমিতিত পুৰুষ আৰু স্ত্ৰীৰ নৃত্যৰ উল্লেখ আৰু ‘ মহাব্ৰত ’ যজ্ঞত ৰঙীন ‘ ঘটী ’ লৈ কৰা নৃত্য। ‘ পুৰন্ধী ’ নামৰ ‘ সধৱা ’ পত্নীৰ সুতা প্ৰদান কৰাৰ সময়ত কৰা নৃত্য আদিবোৰ ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰচীন নৃত্য প্ৰচলনৰ এক উপযুক্ত উদাহৰণ। তদুপৰি Sculpture আৰু Paintings বোৰত ভাৰতৰ বহু আগৰ পৰাই নৃত্য প্ৰচলনৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। ‘ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাত প্ৰণিত ভৰতমুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰখনেই নৃত্য-নাট্যৰ যে সৰ্বজন সমাদৃত প্ৰমাণ্য গ্ৰন্থ তাত কোনো সন্দেহ নাই। ইয়াত নাট্যৰ চাৰি প্ৰকাৰৰ প্ৰবৃত্তি বিভাগ কৰা হৈছে এনেদৰে – (১) দাক্ষিণাত্য, (২) আৱন্তী, (৩) পাঞ্চালী, (৪) ওড্ৰমাগধী। পাঞ্চল, কাশ্মীৰ আদি ঠাইত পাঞ্চালী প্ৰবৃত্তি। মানবা, আবন্তী সিন্ধুত আৱন্তী প্ৰবৃত্তি। দাক্ষিণাত্যত দাক্ষিণাত্য প্ৰবৃত্তি আৰু অন্ধ্ৰ, বঙ্গ, কলিঙ্গ, মগধ, প্ৰাগজ্যোতিষ আদি অঞ্চলত প্ৰচলিত ওড্ৰমাগধী প্ৰবৃত্তিয়ে একোটাহঁত নৃত্য শৈলীৰ নিদৰ্শন ডাঙি ধৰে।