(খ) অধিক দুশ্চিন্তাই মানসিকভাৱে ক্ষতি কৰাৰ লগতে শৰীৰৰ বাবেও ই ক্ষতিকাৰক। ই শৰীৰৰ শক্তি বিনষ্ট কৰে। লগতে শুক্ৰাণু প্ৰস্তুত কৰাৰ ক্ষমতা কমি যায়। স্বাস্থ্যকৰ খাদ্য খোৱাৰ লগতে শৰীৰচৰ্চা কৰক। তদুপৰি, মন ভালে ৰাখিবলৈ পছন্দৰ কামবোৰ কৰক। তেতিয়াহ ’ লে মনৰ পৰা দুশ্চিন্তা বহুখিনি আঁতৰি যাব। ইয়াত কাম নিদিলে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ গ্ৰহণ কৰিব। (গ) স্বাস্থ্যৰ কাৰণে ধূমপান অত্যন্ত ক্ষতিকাৰক। যৌনজীৱন উপভোগ কৰিবলৈ হ ’ লে চিগাৰেট বিসৰ্জন দিয়ক। কিয়নো ই স্পাৰ্ম কাউন্ট হ্ৰাস কৰিব পাৰে। ২০১৬ ’ ৰ এক গৱেষণাত কোৱা হৈছে যে ধূমপান কৰাসকলৰ স্পাৰ্ম কাউন্ট ধূমপান নকৰাসকলৰ তুলনাত বহপৰিমানে কম। (ঘ) ধূমপানৰ লগতে মাদক দ্ৰব্য সেৱন বা মদ্যপানো স্বাস্থ্যৰ কাৰণে অত্যন্ত ক্ষতিকাৰক। লিভাৰৰ ক্ষতি আৰু কেন্সাৰৰ দৰে ৰোগৰ উৎস হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ উপৰি মদ্যপানে যৌনজীৱনতো মাৰাত্মক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। নিয়মিত মাদক দ্ৰব্য সেৱন বা মদ্যপানত স্পাৰ্ম কাউন্ট হ্ৰাস পায়। তদুপৰি, বীৰ্যৰ গুণাগুণো নষ্ট কৰে। আনকি ই নপুংসক কৰি তুলিব পাৰে পুৰুষক।