২০১২ চনত প্ৰেয়সীক বিয়া কৰাই বৰ্তমান তেওঁ দুটা সন্তানৰ পিতৃ। নিকক এখনি বিশেষ ইলেক্ট্ৰিক হুইল চেয়াৰ সাজি দিয়া হৈছে। সেই সৰু অংগটিৰ সহায়ত তেওঁ সেইখন চলাই ফুৰিব পাৰে। এবছৰৰ পূৰ্বে তেওঁ গাড়ী চলাবলৈকো সক্ষম হয়। এটা কোম্পানীৰ এটি অভিযন্তা গোটে কেইবাটাও পদ্ধতিৰে পৰীক্ষা কৰি চোৱাৰ অন্তত কৃটিম হাত, সেই সৰু অংগটি আৰু মুখেৰে নিয়ন্ত্ৰণ কৰি তেওঁ গাড়ী চলাবলৈ সক্ষম হয়। (৩) হিউ হাৰ্ৰ (Hugh Herr) -এ যি ধৰণৰ কাম কৰিছিল তাৰ বাবে সুস্থ দুভৰি থকা তেওঁৰ কেইজনমান প্ৰতিযোগীয়ে নিজৰে ভৰি দুখন কটাই পেলাম বুলি কৈছিল। পিছত এটা শ্ব ’ ত হিউৱে কৈছিল— সেয়া যেন তেওঁৰ কাণত মধুৰ সংগীতহে বাজিছিল। কৈশোৰতে হিউৱে শিলৰ (ঠিয়) পাহাৰ বগোৱাত অসাধাৰণ দক্ষতা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। ১৭ বছৰ বয়সলৈ তেওঁ আমেৰিকাৰ এজন শ্ৰেষ্ঠ পৰ্বতাৰোহী হিচাপে বিবেচিত হৈছিল। তেনে সময়তে এবাৰ, আন এজনৰ সৈতে বৰফৰ এটা জটিল পথেৰে আৰোহণ কৰি থাকোঁতে blizzardৰ কবলত পৰি তেওঁলোকে দিক-বিদিক হেৰুৱাই পেলায়। ধুমুহা আৰু শীতৰ মাজত তিনি ৰাতি তেওঁলোক প্ৰাণে-বাচি আবদ্ধ থাকে। পিছত উদ্ধাৰকাৰী দলে দুয়োজনকে উদ্ধাৰ কৰে যদিও এজন উদ্ধাৰকাৰী মৃত্যু মুখত পৰে, আৰু তুষাৰ-দংশন (frostbite) ত খুৱ বেয়াকৈ আক্ৰান্ত হোৱাত কেই সপ্তাহমানৰ পাছত হিউৰ দুয়োখন ভৰি আঠুৰ তলতে আৰু আনজনৰ এখন ভৰি কটাই পেলাব লগা হয়। অপাৰেচনৰ পাছত কৃত্ৰিম ভৰি লগাই হস্পিটেলৰ পৰা হিউ যেতিয়া উভটিছিল চিকিৎসককে ধৰি আনে ভাবিছিল যেনেতেনে খোজ কাঢ়িব পৰাৰ বাহিৰে তেওঁৰ কাম শেষ হৈছে। বহুদিন ধৰি তেওঁ সদায় চকুলো টুকিছিল। কিন্তু কেইমাহমানৰ পাছতে যাৱতীয় সা-সঁজুলিখিনি টোপোলা বান্ধি কৃত্ৰিম ভৰিৰেই তেওঁ পৰ্বত অভিমুখে যাত্ৰা কৰিলে। পৰ্বতাৰোহণৰ লগে লগে তেওঁ দেখিলে, আচল ভৰি দুখন নথকাত কৃত্ৰিম ভৰিৰে সৈতে গোটেই শৰীৰটোৰ ওজন পূৰ্বতকৈ ভালেখিনি কম হোৱাত তেওঁ গোটেই গাটো অধিক ওপৰলৈ উঠাই নিয়াত সহায় হৈছে। আনহাতে, ভৰি দুখনৰ নিম্ন মানদণ্ডৰ প্ৰযুক্তি দেখি আচৰিত হৈ তেওঁ নিজেই সেই দুখন উন্নত কৰাৰ চিন্তা কৰিলে। আৰু সঁচাকৈয়ে, কোনো প্ৰশিক্ষিত জ্ঞান নথকাকৈয়ে ভৰি দুখন তেওঁ বহু উন্নত কৰিব পাৰিলে। ভৰি দুখনৰ ওজন তেওঁ পূৰ্বতকৈ আৰু কমাই পেলালে। ইফালে, শিলৰ ঠিয় পাহাৰ বগাবলৈ সুবিধাৰ বাবে প্ৰয়োজন অনুসৰি নিজৰ উচ্চতা তেওঁ ৫ৰ পৰা ৮ ফুটলৈ সালসলনি কৰি ল ’ ব পৰা কৰিলে। ঠেক শিলত খোপনি পুতিবলৈ বা ঠিয় বৰফত পিছলৈ নাযাবলৈ পৃথকে পৃথকে সুচল ভৰি তৈয়াৰ কৰিলে। আৰু এনেদৰেই পূৰ্বতকৈ জটিল পথ পাৰ হৈ পূৰ্বতে কোনো মানুহেই উপনীত হ ’ ব নোৱৰা উচ্চতাত তেওঁ উপনীত হ ’ ল। দুৰ্ঘটনাৰ পূৰ্বৰ “ সক্ষম ” ভৰি দুখনতকৈয়ো কৃত্ৰিম ভৰিৰে তেওঁ অধিক সফলতাহে অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হ ’ ল। আৰু ইয়াকে দেখি প্ৰতিযোগীকেইজনে তেওঁক সেই কথা কৈছিল। এতিয়ালৈকে কিন্তু, এয়া হ ’ ল এই লেখাটোৰ মূল প্ৰসংগটোৰ দীঘল পাতনিহে; শিৰোনামত উল্লেখ কৰা নিজৰ ভৰি দুখন হিউৱে নিজেই নিৰ্মাণ কৰিবলৈ এতিয়াও প্ৰায় দুটা দশক বাকী আছে। আহক আমি যাত্ৰা কৰোঁ— খ্ৰীঃপূঃ দশম শতিকাতে ইজিপ্তীয় সভ্যতাত মানুহে কৃত্ৰিম অংগ ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰমাণ এতিয়ালৈকে পোৱা গৈছে। কিন্তু কুৰি শতিকাতহে বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিৰ উৎকৰ্ষই কৃত্ৰিম অংগক কিছু উন্নত ৰূপ দিবলৈ সক্ষম হয়; তথাপি সেইসমূহো হ ’ ল “ সম্পূৰ্ণ নিৰ্জীৱ ” । উদাহৰণস্বৰূপে, কৃত্ৰিম ভৰিবিলাক সম্পূৰ্ণ জঠৰ, যাৰ বাবে খোজ কাঢ়োতে বা ওপৰলৈ উঠোতে ভৰিখন শৰীৰে বোজাৰ দৰে কঢ়িয়াব লগা হয়। খলাবমাত খোজ কঢ়া বা সাধাৰণ ভৰিৰ দৰে বিভিন্ন দিশে ঘূৰোৱা আদি বিবিধ কাৰ্য অনায়াসে কৰিব নোৱাৰি। ফলত কৃত্ৰিম ভৰিৰে চলিবলৈ সাধাৰণ মানুহতকৈ অধিক শক্তি খৰচ কৰিবলগা হয়। হিউৰ একমাত্ৰ লক্ষ্য আছিল পৰ্বতাৰোহণ। বিদ্যায়তনিক ক্ষেত্ৰত মন দিয়াৰ কোনো লক্ষ্য তেওঁৰ নাছিল। যেতিয়া কোনো কাৰিকৰী জ্ঞান নথকাকৈয়ে নিজৰ কৃত্ৰিম ভৰি দুখনৰ ইমান উন্নত সাধন কৰি ইমান সফলতা অৰ্জন কৰিব পাৰিলে, তেওঁ অনুভৱ কৰিলে— “ যদি গণিত, বিজ্ঞান, আভিযান্ত্ৰিকীৰ গভীৰ জ্ঞান অৰ্জন কৰে কোনে জানে তেওঁ কি সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হ ’ বগৈ পাৰে! ” তেওঁ স্থানীয় এখন কলেজত ভৰ্তি হ ’ ল আৰু পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লৈ মাছাচুছেটছ্ ইনষ্টিটিউট্ অৱ টেকন ’ লজি (MIT) ত যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক (Mechanical Engineering) বিভাগৰ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী গ্ৰহণ কৰিলে। তাৰ পাছত তেওঁ হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ত biophysicsৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লয়। তাৰ পাছত পুনৰ এমআইটিলৈ biomedical devicesৰ পোষ্ট-ডক্টৰেট কৰিবলৈ যায়। বৰ্তমান তেওঁ এমআইটিৰে অধ্যাপক আৰু Biomechatronicsৰ গৱেষক-গোটৰ মুৰব্বী। তেওঁৰ শিক্ষা জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল কৃত্ৰিম দুভৰি সম্বল হিচাপে লৈ আৰু শিক্ষা আহৰণৰ প্ৰধান লক্ষ্য আছিল কৃত্ৰিম অংগৰ উৎকৰ্য সাধন কৰা। পোষ্ট-ডক্টৰেট কৰি থকা সময়ৰ পৰাই তেওঁ কৃত্ৰিম অংগৰ উৎকৰ্য সাধনৰ কামত ব্ৰতী হ ’ বলৈ ধৰে। ধাতৱ বা কাঠৰ টুকুৰা এটাৰ দৰে জঠৰ অংগ এটা নহৈ, তেজ-মঙহৰ অংগৰ দৰে মানুহৰ স্নায়ুতন্ত্ৰৰ সৈতে সংযোজিত কৃত্ৰিম অংগ নিৰ্মাণৰ প্ৰচেষ্টা ইতিমধ্যে আৰম্ভ হৈছিল। যি ক্ষেত্ৰত, মানুহ এজনে যদি নিজৰ কৃত্ৰিম ভৰিখন আগুৱাই বা পিছুৱাই দিবলৈ ইচ্ছা কৰে তেন্তে সেইখন চোঁচোৰাই বা দাঙি সেইটো নকৰাকৈ সাধাৰণ ভৰি এখনৰ দৰেই কৃত্ৰিম ভৰিখনেও নিজে নিজেই আগুৱাই বা পিছুৱাই যোৱাৰ প্ৰৱণতা লাভ কৰিব পাৰে। ইয়াত তিনিটা প্ৰক্ৰিয়া জড়িত আছে— কেনেকৈ কৃত্ৰিম ভৰিখন শৰীৰৰ লগত সংযোগ কৰা হয়; কেনেকৈ কৃত্ৰিম ভৰিখনৰ পতা, গেৰোৱা আদি অংশবিলাকে তেজ-মঙহৰ ভৰিৰ দৰে লৰচৰ কৰে; আৰু কেনেকৈ এইসমূহে স্নায়ুতন্ত্ৰৰ সংকেত বিনিময় কৰে। হিউৱে এইসমূহৰ অসামান্য বিকাশ সাধন কৰিবলৈ সক্ষম হ ’ ল। কৃত্ৰিম ভৰিৰ উপৰি তেওঁ এনে এটা অংগ প্ৰথমবাৰৰ বাবে সাজি উলিয়ালে যিটো সাধাৰণ ভৰিৰ মানুহ এজনে লগাই ল ’ লে তেওঁৰ ভৰিৰ কাৰ্যদক্ষতা বহুত বৃদ্ধি পায়, আৰু যিটো কিছুসময় ব্যৱহাৰ কৰাৰ পাছত সোলোকাই পেলালে নিজৰে সক্ষম ভৰি দুখন গধুৰ বোজাস্বৰূপ কম কাৰ্যদক্ষতাৰ আছিল যেন অনুভৱ হ ’ বলৈ ধৰে। তেজ-মঙহৰ শৰীৰৰ সৈতে যন্ত্ৰ সংযোগ কৰি মানুহ অধিক কাৰ্যক্ষম হৈ উঠাৰ এইসমূহ অসামান্য বিকাশ সাধন। তেওঁৰ দুটা উদ্ভাৱন দুটা বৰ্ষত টাইম আলোচনীত “ বছৰটোৰ বিশ্ব শ্ৰেষ্ঠ উদ্ভাৱন ” ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। বৰ্তমানলৈকে তেওঁৰ প্ৰায় ৬০খন গৱেষণা-পত্ৰও প্ৰকাশ হৈছে। ২০০৪ চনত এমআইটিত অধ্যাপক হিচাপে নিযুক্ত হৈ কেইবছৰমানলৈ হিউৱে নতুনকৈ অহা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক তেওঁৰ নিজৰো ভৰি দুখন নিজে সাজি লোৱা সম্পৰ্কে চেমিষ্টাৰৰ প্ৰথমভাগত একো নকৈছিল, আৰু চেমিষ্টাৰৰ শেষত যেতিয়া তেওঁৰ ভৰি দুখনৰ কথা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক সুধিছিল তেতিয়া প্ৰশ্নটো শুনি আধা সংখ্যকে কৃত্ৰিম বুলি কৈছিল আৰু বাকী সংখ্যকে সাধাৰণ বুলি কৈছিল। উন্নত কৃত্ৰিম ভৰি দুখনৰ সহায়ত হিউৰ খোজ-কাটল ইমান স্বাভাৱিক ধৰণৰ যে তেওঁ পাঠদান আগবঢ়াই থকা সেয়া যে তেওঁৰ নিজৰে কৃত্ৰিম ভৰি দুখন সম্পৰ্কীয় কথা তাক বিশ্বাস কৰাটো সহজ নাছিল। তাৰ পাছত তেওঁ লংপেণ্টটো ওপৰলৈ উঠাই কৃত্ৰিম ভৰি এখন খুলি তাৰ অংশবিলাক ভাগ ভাগ কৰি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক দেখুৱাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, আৰু বিষ্ময়ত সকলো ছাত্ৰ-ছাত্ৰী মূক হৈ পৰিছিল। হিউৱে নিজৰ ভৰি দুখনেই যে সাজি উলিয়ালে এনে নহয়; তেওঁৰ উদ্ভাৱনে হাজাৰ সংখ্যক মানুহ, কেইবাশ অংগক্ষত সৈনিকক পুনৰ কৰ্মস্থলীলৈ যাত্ৰাৰ সুযোগ দিলে। হিউয়ে কয় যে প্ৰতিজন মানুহে অক্ষমতা অবিহনে জীয়াই থাকিবলৈ পোৱা উচিত। এটা সুস্থ-সক্ষম জীৱন পোৱাটো মানুহৰ মৌলিক অধিকাৰ। এতিয়াও প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ উচ্চতম বিকাশ হোৱা নাই বাবে মানুহৰ বিবিধ শাৰীৰিক-মানসিক অক্ষমতা দূৰ কৰাটো সম্পূৰ্ণ সম্ভৱ হোৱা নাই। প্ৰযুক্তিৰ উদ্ভাৱনেৰে অক্ষমতাৰ পৰিধি ভেদ কৰি যাবলৈ মানুহ সোনকালেই সক্ষম হ ’ ব বুলি তেওঁ জানিবলৈ দিয়ে। শাৰীৰিক বাধাগ্ৰস্তৰ বাবে বহু পূৰ্বৰে পৰা ঠায়ে ঠায়ে বিবিধ খেলৰ উপৰি অলিম্পিকৰ সমান্তৰালভাৱেও এখন খেল আয়োজন হৈ আহিছিল। ১৯৮৮ চনৰ পৰা সেই প্ৰতিযোগিতাক পেৰালিম্পিক নাম দিয়া হয়, আৰু অলিম্পিকৰ দৰেই সা-সুবিধা আৰু কাৰু-কাৰ্যৰে ইয়াক আয়োজন কৰা হয়। ক্ৰীড়া বিশেষজ্ঞৰ মতে, ২০১২ চনৰ পৰা পেৰালিম্পিক অধিক জনপ্ৰিয় হয় আৰু ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধিত অস্কাৰ পিষ্টুৰিয়াছ নামৰ দুভৰিত কৃত্ৰিম ভৰি লগাইয়ো তৰকা-দৌৰবিদত পৰিণত হোৱা খেলুৱৈজনৰ বহু অৱদান আছে।