♦ ব্যৰ্থতাই বিজ্ঞানৰ সফলতাৰ ছাবিকাঠি সফলতা একে দিনে অৰ্জন কৰাতো অসম্ভৱ। আজি আমি যিটো স্মাৰ্টফোন হাতত লৈ পলকতে দেশ-দুনীয়াৰ খবৰ ৰাখিবলৈ সমৰ্থ হৈছো, প্ৰায় সকলো কাম কৰিবলৈ সমৰ্থ হৈছো সেই স্মাৰ্টফোনটোৰ উদ্ভাৱন এদিনতে হোৱা নাই। হাজাৰ গৱেষণা আৰু বিফলতাৰ অন্তত লাভ কৰা বিশেষ বিশেষ জ্ঞানৰ জৰিয়তে বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিয়ে উদ্ভাৱন কৰিবলৈ সমৰ্থ হৈছে আজি আমাৰ হাতত থকা স্মাৰ্টফোনটো। এই স্মাৰ্টফোনটোতো হয়তো ৰৈ গৈছে আৰু অলেখ ক্ৰটি-বিচ্যুতি। সেই ক্ৰটি-বিচ্যুতি আতৰাই দিনে দিনে আৰু অত্যাধুনিক হৈ গৈ থাকিব আমাৰ হাতৰ স্মাৰ্টফোনটো। এনেকৈয়ে দেশে স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পিছতে তেতিয়াৰ বিজ্ঞানীসকলে বিশেষকৈ বিক্ৰম ছাৰাভাইয়ে এইক্ষেত্ৰত যি উদ্যোগ হাতত লৈছিল তাৰ বাবে ভাৰতে আজি দুবাৰকৈ চন্দ্ৰ অভিযান চলাবলৈ সমৰ্থ হৈছে। প্ৰথমটো চন্দ্ৰ অভিযানতো সংযোগ বিচ্ছিন্ন হোৱাৰ পিছত এতিয়া দ্বিতীয় অভিযানতো লেণ্ডাৰৰ সৈতে সংযোগ বিচ্ছিন্ন হৈছে ইছৰোৰ। তাৰ অৰ্থ এয়া নহয় যে বিজ্ঞানীসকল হতাশ হৈ আৰু অভিযান চলাবলৈ বন্ধ কৰিব।