সদ্য প্ৰয়াত সংস্কৃত পণ্ডিতা সুকুমাৰী ভট্টাচাৰ্যই তেওঁৰ “ বেদেৰ যুগে ক্ষুধা ও খাদ্য ” নামৰ কিতাপখনত বৈদিক সাহিত্যৰ সাক্ষ্যৰ পৰা প্ৰত্যক্ষ উক্তিৰ সহায়ত তৰ্কাতীতভাবে প্ৰমাণ কৰিছে যে সেই যুগত ক্ষুধা আৰু খাদ্যৰ মাজত প্ৰচুৰ ব্যৱধান আছিল। বৈদিক সাহিত্যৰ পাতে পাতে ইন্দ্ৰ, অগ্নি, বৰুণ, বায়ু প্ৰভৃতি দেবতাক সকাতৰে অন্নৰ বাবেই অজস্ৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। অন্নৰ সংকটৰ পৰা উদ্ধাৰ পাবলৈ যিটো উপায় তেওঁলোকে উদ্ভাৱন কৰিছিল সেইটো হ ’ ল যজ্ঞত আহুতি দি দেৱতাক সন্তুষ্ট কৰি ৰখা। ইয়াৰ পাছতো কিন্তু ক্ষুধা আৰু খাদ্যৰ ব্যৱধান যে কমিছিল তাক ক ’ ব নোৱাৰি। কিমান নিৰ্মম আছিল সেই ক্ষুধাৰ যন্ত্ৰণা তাক বুজিবলৈ ঋগ্বেদৰ এটি সূক্তৰ আশ্ৰয় আমি ল ’ ব পাৰো।- “ অবৰ্ত্যা শুন আম্ত্ৰাণি পেচে, ন দেবেষু বিবিদে মৰ্ডিতাৰম। অপশ্যং জায়ামহীয়নামধ্য মে শ্যেনো মধ্বা জভাৰ।। (ঋগ্বেদ ৪।১৮।১৩) ” । চণ্ডালসকল আছিল আৰ্যসমাজৰ দ্বাৰা ঘৃণিত এটি গোষ্ঠী। কাৰণ তেওঁলোক আছিল শ্বপাক বা শ্বপচ অৰ্থাৎ শ্বন্ বা কুকুৰৰ মাংস ৰান্ধি খোৱা জাতি।চৰম দাৰিদ্ৰই তেওঁলোকক এই কাম কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল। ওপৰত বৰ্ণিত শ্লোকটিত ঋগ্বৈদিক ব্ৰাহ্মণ বামদেবে কৈছে- “ অভাবৰ বাবে মই কুকুৰৰ নাড়ি-ভুঁড়ু ৰান্ধি খাইছো, দেবতাসকলৰ পৰাও কোনো সহায় পোৱা নাই, নিজৰ স্ত্ৰীক অপমানিত হোৱা দেখিছো, পাছত এটা শেন চৰাইৰ দ্বাৰা আহৰিত মৌ খাব লগা হয় ” । নক ’ লেও হয় কিমান অভাৱৰ ফলত সেই যুগৰ এজন ব্ৰাহ্মণে চণ্ডালৰ খাদ্য কুকুৰৰ মাংসও নাপাই তাৰ উচ্চিষ্ট খাব লগা হয়, বা শেণ চৰাইৰ সঞ্চয়ৰ মৌ খাই প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিব লগা হয়। তেন্তে কিয় এই অপচেষ্টা? অপবৈজ্ঞানিক প্ৰচাৰেৰে অতীতৰ গৌৰৱ গাঁথা?