সেয়া আছিল ওঠৰ শতিকাৰ প্ৰথম দশকৰ কথা। প্ৰায় সমসাময়িকভাৱেই খ্ৰীষ্টিয়ান হাইগেনছ, ৰবাৰ্ট হুক আদি বিজ্ঞানীসকলে পোহৰ একপ্ৰকাৰৰ তৰংগ বা ঢৌহে হ ’ ব পাৰে বুলি মত পোষণ কৰিলে। তেওঁলোকৰ মতে পোহৰ বুলি একো কণিকা বা পদাৰ্থ নাই, বৰং পুখুৰীৰ পানীৰ ঢৌৰ দৰে পোহৰ এবিধ ঢৌহে। যেনেকৈ শব্দ বুলি কোনো কণিকা বা পদাৰ্থ নাই - পোহৰৰ কথাও ঠিক এনেকুৱাই। থমাছ য়ং নামৰ এজন পদাৰ্থবিজ্ঞানীয়ে এটা পৰীক্ষাৰ সহায়ত দেখুৱালে যে পোহৰ সঁচাকৈ তৰংগই হয়। তেওঁ পৰীক্ষাটোত একেবাৰে সৰু দুটা ফাঁকৰ মাজেৰে পোহৰ পাৰ হৈ যাবলৈ দিলে। যদি পোহৰ এবিধ কণিকা হয়, তেন্তে ছিদ্ৰদুটাৰে পাৰ হৈ যোৱা পোহৰ পৰ্দাত পৰি দুটা নিৰ্দিষ্ট উজ্জ্বল বিন্দুৰ সৃষ্টি কৰিব। কথাটো আমি এনেকৈ বুজিব পাৰোঁ। এখন কাৰ্ডব ’ ৰ্ডত দুটা ফুটা কৰি বালি এসোপামান তাৰ মাজেৰে পাৰ কৰি তলত জমা হ ’ বলৈ দিলে দুটা বেলেগ বেলেগ বালিৰ দ ’ ম পাম। যদি পোহৰো তেনেকুৱা এবিধ কণিকাই হয়, তেন্তে পৰ্দাৰ দুটা নিৰ্দিষ্ট অংশ পোহৰেৰে উজ্জ্বলি উঠিব। পিছে, পৰীক্ষাটোত তেনেকুৱা ফল পোৱা নগ ’ ল। বৰং পৰ্দাত আন্ধাৰ-পোহৰৰ কিছু সমান্তৰাল ৰেখাহে পোৱা গ ’ ল। পোহৰৰ এই বিশেষ কাৰ্যক সমাৰোপণ বা interference বুলি কোৱা যায়। কণিকা তত্ত্বৰ দৃষ্টিৰে এই ঘটনা ব্যাখ্যা কৰাটো আছিল তেনেই অসম্ভৱ। পোহৰক এবিধ কণিকা বুলি নাভাবি তৰংগ বুলি ভাবিলে পিছে ইয়াৰ সমাধান সহজতে হৈ যায়। ধৰা হ ’ ল, দুটা ছিদ্ৰৰ মাজেৰে পানীৰ এটা ঢৌ পঠাই দিয়া হ ’ ল। ছিদ্ৰদুটা পোৱাৰ লগে লগে ঢৌ দুভাগ হৈ যাব আৰু দুয়োটা ঢৌ যোগ হৈ এক নতুনধৰণৰ ঢৌৰ সৃষ্টি কৰিব। পোহৰ যদি এক তৰংগ হয়, তেন্তে তাৰ নিশ্চয় তৰংগ শীৰ্ষ (তৰংগৰ ওখ অংশ) আৰু তৰংগ খাদ (তৰংগৰ দ অংশ) থাকিবই। সেই সৰু ফাঁক দুটা মাজেৰে পাৰ হৈ দুভাগ হৈ পৰা পোহৰ তৰংগৰ এটাৰ শীৰ্ষৰ লগত আনটোৰ খাদ যোগ হৈ কোনো কোনো জেগাত তৰংগটো নাইকিয়া কৰি পেলাব, বা কোনো কোনো জেগাত শীৰ্ষৰ লগত শীৰ্ষ যোগ হৈ তৰংগটো বঢ়াই তুলিব। এনেকৈয়ে আমি ক্ৰমাগতভাৱে পোহৰৰ উপস্থিতি আৰু অনুপস্থিতি দেখিম, বা সাধাৰণভাৱে আন্ধাৰ আৰু পোহৰৰ কিছু সমান্তৰাল ৰেখা দেখিম। এনেকৈয়ে পোহৰৰ সমাৰোপণ বা interferenceঅৰ ব্যাখ্যা দিব পৰা যায়। পোহৰক তৰংগ বুলি ধৰি লৈয়ো প্ৰথমেই উল্লেখ কৰা প্ৰতিফলন, প্ৰতিসৰণ আৰু ছাঁৰ সৃষ্টিৰ প্ৰক্ৰিয়া ব্যাখ্যা কৰিব পৰা যায়। গতিকে দেখা গ ’ ল; “ পোহৰ এবিধ তৰংগ ” - এই প্ৰপঞ্চটোৱে অধিকসংখ্যক পৰ্যবেক্ষণক একেলগে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰে। অৰ্থাৎ পোহৰৰ চৰিত্ৰ উদ্ঘাটনৰ ক্ষেত্ৰত এই প্ৰপঞ্চটো অধিক ফলপ্ৰসূ। পিছে, এইখিনিতে আকৌ এটা সমস্যা আহিল। তৰংগ থাকিলে এটা মাধ্যমো থাকিব, যি মাধ্যমৰ মাজেৰে তৰংগটোৱে গতি কৰে। পানীক মাধ্যম হিচাপে লৈ সাগৰৰ ঢৌৱে গতি কৰে। বায়ুক মাধ্যম হিচাপে লৈ শব্দ তৰংগই গতি কৰে। তেন্তে পোহৰৰ বাবে মাধ্যম কি?