http: //oxantoprohor.blogspot.in/2014/09/blog-post.html] এইখিনিতে ভেনেজুৱালা দেশখনৰপৰা কিছু কথা শিকিব পাৰি। আজি বহুদিনৰেপৰা দেশখনত এটি সমবায় আন্দোলন চলি আহিছে। মাজতে ৰাষ্ট্রপতি হুগো ছাভেজেও পুঁজিপতিৰ হাতোৰাৰপৰা দেশখনক মুক্ত কৰিবলৈ সমবায় নির্মাণৰ পোষকতা কৰিছিল। পিছে সমবায় নির্মাণ কৰোঁতে হুৰমুৰকৈ আগুওৱাৰ ফলত, তলৰ জনগণৰ সক্রিয় অংশগ্রহণৰ বিপৰীতে ওপৰৰ আমোলা/পার্টি নেতাৰ নির্দেশৰদ্বাৰাই ততাতৈয়াকৈ সমবায় নির্মাণৰ চেষ্টা কৰাৰ ফলত আন্দোলনটোৱে আশানুৰূপ ফল লাভ নকৰিলে। এই ক্ষেত্রত কেৱল ৰাজনৈতিক উৎসাহ থাকিলেই নহ ’ ব; আর্থিক দিশসমূহকো হিচাপত ল ’ ব লাগিব। ভেনেজুৱেলাৰ সমবায় আন্দোলনৰ এজন পুৰণা পর্যবেক্ষক দাদা মহেশ্বৰনন্দই লিখিছে যে যিসমূহ সমবায় ভাবি-চিন্তি দীর্ঘদিনীয়া পৰিকল্পনা তথা গণসহযোগেৰে গঠন কৰা হৈছিল, সিবিলাক এতিয়াও আছে। পিছে হুৰমুৰকৈ নির্মাণ কৰা বেছিভাগ সমবায়েই লোকচান ভৰি বন্ধ হৈ গৈছে। [দ্রষ্টব্যঃ The Silent Success Of Cooperatives In The Bolivarian Revolution http: //venezuelanalysis.com/analysis/11034।] দীর্ঘ পৰিকল্পনাৰদ্বাৰা সমবায় আন্দোলন এটি গঢ় দিব পাৰিলে ই পুঁজিবিৰোধী সংগ্রামখনক নিশ্চিতভাৱে সহায় কৰিব। ই জনগণক বুজাবলৈ সক্ষম হ ’ ব যে “ হয়; কোনো পুঁজিপতি নাথাকিলেও আমি নিজেই অর্থনীতিখন চলাব পাৰিম! ” বর্তমানৰ বহুতো সংগ্রামৰ ক্ষেত্রতো ই সহায়ক হ ’ ব। উদাহৰণস্বৰূপে, আমাৰ অসমতে যদি কৃষকৰ সমবায় স্থাপন কৰি সস্তাতে শাক-পাচলি বিক্রী কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰিব পৰা যায়, ভৱিষ্যতে খুচুৰা বেপাৰত কর্প ’ ৰেট খণ্ডৰ আগমনৰ বিৰোধিতা কৰাৰ ক্ষেত্রত ই বিশেষভাৱে সহায়ক হ ’ ব। কৃষক সমবায়বোৰে চৰকাৰৰপৰা যাতায়াতৰ সুবিধা, শীতল গৃহ (cold storage) আদিৰ দাবীও কৰিব পাৰিব। উৎপাদিকা শক্তিও বৃদ্ধি হ ’ ব তথা নতুন উৎপাদন সম্পর্কয়ো গঢ় ল ’ ব। মধ্যভোগীক গালি দি কর্প ’ ৰেট পুঁজিৰ আগমনৰ অভিসন্ধিও ব্যর্থ হ ’ ব। এই কথাষাৰ বাৰম্বাৰ কোৱা দৰকাৰ যে বিপ্লৱ সফল হ ’ বলৈ হ ’ লে দেশখন, অর্থনীতিখন নিজে চলাব পৰাকৈ জনগণ ইচ্ছুক, প্রশিক্ষিত তথা চেতনাশীল হ ’ ব লাগিব। তেহে পুঁজিপতিয়ে বিনিয়োগ বিক্ষোভ কৰিলেই জনগণে উৎপাদন সমলসমূহ নিজৰ হাতলৈ আনি ভালকৈ চলাব পাৰিব। অন্যথায় বাঁওপন্থী চৰকাৰখনেও পুঁজি বিনিয়োগ কৰিবলৈ বুর্জোৱাহঁতৰ ওচৰত হাত পাতিব লাগিব; নিজৰ সকলো ৰেডিকেল শ্লোগান বাদ দিব লাগিব। ইয়াৰ পৰিণাম সাধাৰণতেই বাঁও দল একোটাৰ বাবে বিষম হয়। বিভিন্ন দেশত আমি তাৰ উদাহৰণ দেখিছোঁ। ভেনেজুৱেলাতো সদ্যহতে দেখা গৈছে যে বুর্জোৱাহঁতে ছাভেজৰ উত্তৰাধিকাৰী নিকলাছ মাডুৰ ’ ৰ বাঁওপন্থী চৰকাৰখন ধ্বংস কৰিবলৈ উঠি-পৰি লাগিছে; উৎপাদনৰ ক্ষেত্রখনত শ্রমজীৱী জনগণক সংগঠিত কৰিব নোৱৰাৰ ফলত চৰকাৰখনো নিঃসহায় হৈ পৰিছে। এসময়ত তেল বিক্রী কৰিয়েই দেশখনে বিভিন্ন কল্যাণমূলক আঁচনি হাতত লৈছিল। ফলত সমবায় নির্মাণ নকৰাকৈয়ো কোনোমতে চলিব পৰা গৈছিল। পিছে এতিয়া আন্তর্জাতিক বজাৰত তেলৰ দাম কম হৈ অহাৰ ফলত সমস্যাই দেখা দিছে। সেয়েহে বাঁওপন্থীসকলে ৰাষ্ট্রক কেৱল “ ধাত্রী ৰাষ্ট্র ” (nanny state) হিচাপে প্রক্ষেপ কৰা অনুচিত: বোলে “ ৰাষ্ট্রই দুখীয়া ৰাইজক এইটো সুবিধা দিব, সেইটো সেৱা দিব ” ইত্যাদি ইত্যাদি। কেৱল এনেকৈ জনগণক সংগঠিত কৰিলে শ্রমিকৰ আত্ম-নিয়ন্ত্রণৰ সংগ্রামখন স্বাধীনচিতীয়া হোৱাৰ বিপৰীতে ৰাষ্ট্রৰ ওপৰতহে নির্ভৰশীল হৈ পৰে। জনগণেও আশা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে যে – “ হয়; বদমাছ এই কংগ্রেছ/বিজেপি দলটোৱেই। এতিয়া অমুক/তমুক প্রধানমন্ত্রী হ ’ ব আৰু জনগণৰ সকলো অভিযোগ দূৰ কৰিব। ” অর্থাৎ এনে পৰিস্থিতিত জনগণে নিজৰ ক্ষমতা উপলব্ধি কৰাৰ বিপৰীতে কোনোবা উদ্ধাৰক/মুক্তিদাতা এজনৰ বাবে অপেক্ষা কৰে। পুঁজিবিৰোধী চেতনাৰ কথাটো লুকাই পৰে। ফলত নতুন বাঁওপন্থী চৰকাৰখনেও কোনো ৰেডিকেল পদক্ষেপ হাতত ল ’ ব নোৱাৰে।