থেইলেৰীয়া সংক্ৰমণ: থেইলেৰীয়া সংক্ৰমণৰ বিষয়ে লিখা হৈছে । বৰ্তমান যুগত গাখীৰ আৰু মাংসৰ চাহিদা বৃদ্ধিৰ লগে লগে কৃষক ৰাইজৰ মাজত অধিক উৎপাদনৰ ভাবধাৰাও বাঢ়ি আহিছে । সেয়েহে সাধাৰণ কৃষক ৰাইজৰ ধাউতিও বহি: ৰাজ্যৰ যেনে বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড, গুজৰাট, উত্তৰ প্ৰদেশ, হাৰিয়ানা, ৰাজস্থান, মধ্যপ্ৰদেশ আদিৰ অধিক উৎপাদনক্ষম উন্নত জাতৰ দিশে বাঢ়িছে । অসমত বৰ্ণসংকৰ গাহৰি, ছাগলীৰ লগতে বৃদ্ধি পাইছে কৃত্ৰিম গো প্ৰজনন প্ৰক্ৰিয়াও । বিশেষ মন কৰিবলগীয়া কথাটো হ ’ ল, উন্নতমানৰ জীৱ-জন্তুৰ লগতে অসমলৈ অবাঞ্জনীয়ভাৱে বাহিৰা ৰাজ্যত হোৱা কিছু ৰোগ আহিব ধৰিছে । বিভিন্ন ধৰণৰ ৰোগত ভিতৰত বৰ্তমান সময়ত অসমত এককোষী প্ৰাণীৰ দ্বাৰা হোৱা ৰোগে ব্যাপকভাৱে থিতাপি লৈছে । ইয়াৰ ভিতৰত ‘ থেইলেৰিয়া ’ নামৰ এককোষী প্ৰাণীবিধ অন্যতম । এইবিধ প্ৰাণীয়ে বৰ্তমান যোৰহাট জিলাকে ধৰি অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিস্তৰভাৱে ক্ষতি সাধন কৰিছে । অসমৰ পৰিৱেশত এইবিধ ৰোগ আগতে পৰিলক্ষিত হোৱা নাছিল । কিন্তু ইতিমধ্যে যোৰহাট জিলাৰ কিছু অঞ্চলত ৰোগৰ লক্ষণসমূহ দেখা দিয়াৰ পিছত তেজৰ নমুনা সংগ্ৰহ কৰি গুৱাহাটীস্থিত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল ৰোগ নিৰ্ণয় প্ৰয়োগশালালৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছে । ইয়াৰ সহায়ত ৰুগীয়া জীৱ-জন্তুবোৰ থেইলেৰিয়াৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত বুলি নিশ্চিত কৰিব পৰা গৈছে । এই ৰোগৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ভয়াৱহতাৰ গুৰুত্ব উপলব্ধি কৰি গুৱাহাটীস্থিত পশু-চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয়ৰ পৰজীৱী বিজ্ঞান বিভাগে এক কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিছে । কৃষকস্কলৰ সুবিধাৰ অৰ্থে থেইলেৰিঅ ’ ছিছ ৰোগৰ বিষয়ে কিছু আভাস তলত দিয়া হ ’ ল - থেইলেৰিঅ ’ ছিছ ৰোগবিধ এককোষী জীৱ থেইলেৰিয়া এনুলেটা বাবে প্ৰয়োজনীয় এইসমূহ কণিকাক ধ্বংস কৰে । ৰোগবিধ চিকৰাৰ লেলাউটিৰ দ্বাৰা এটা জন্তুৰ পৰা আন জন্তুলৈ সংক্ৰমিত হয় । এই ৰোগ বিশেষকৈ মাৰ্চ মাহৰ পৰা অক্টোবৰ মাহৰ ভিতৰত হ ’ ব পাৰে । কিয়নো এই সময়ত চিকৰাৰ সংখ্যা বাঢ়ে । তদুপৰি, অসমৰ ভৌগালিক অৱস্থিতি, সেমেকা আৰু গৰম জলবায়ু আদিয়েও এই ক্ষেত্ৰত অৰিহনা যোগায় । এই ৰোগৰ লক্ষণসমূহ হ ’ ল- ১) আৰম্ভণিতে আক্ৰান্ত জন্তুটোৰ অতিপাত জ্বৰ উঠে আৰু কোনো প্ৰতিজৈৱিক ঔষধ প্ৰয়োগ কৰিলেও এই জ্বৰ নকমে । ২) খাবলৈ ইচ্ছা প্ৰকাশ নকৰে আৰু মূৰটো পেটৰ ফালে বেঁকা কৰি শুই থাকে । ৩) চকু, মুখ আৰু নাকৰ ৰন্ধ্ৰইদি পানী নিৰ্গত হয় । ৪) উশাহ-নিশাহ লওঁতে কষ্টত ভোগে । ৫) আক্ৰান্ত জন্তু ৰক্তহীনতাত ভোগে । ৬) এই ৰোগৰ বিশেষ লক্ষণটো হ ’ ল যে ডিঙিত দুয়োফালে বাহ্যিক ভাৱে থকা লসিকা গ্ৰন্থিসমূহ ফুলি উঠে । ৭) গাখীৰতী গাইৰ গাখীৰ দিয়াৰ পৰিমাণ হঠাতে কমি যায় আৰু গাভিনী গাইয়ে পোৱালি হেৰুৱাবলগীয়া হয় । ৮) ৰোগৰ শেষ অৱস্থাত জন্তুটোৰ পায়খানা আঠালতীয়া আৰু ক ’ লা ৰঙৰ হয় । কিন্তু এই ৰোগত প্ৰস্ৰাৱ ফিকা চাহৰ দৰে দেখাত নহয় । এইটো লক্ষণে অন্য এক ৰোগৰ লগত পাৰ্থক্য আনে । ৯) কিছু গৰুৰ হঠাতে পেট ফুলে আৰু মৃত্যুমুখত পৰে । এই ৰোগৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবৰ বাবে গোপালসকলে কিছুমান সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিব পাৰে। সেইসমূহ হ ’ ল- ১) ৰোগ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবৰ বাবে প্ৰথমেই আমি বেমাৰৰ উৎসক ধ্বংস কৰিব লাগিব । বেমাৰ বিয়পোৱা চিকৰাক ধ্বংস কৰাই হ ’ ব কৃষক ৰাইজৰ বেমাৰৰ বিপক্ষে প্ৰথম পদক্ষেপ । ইয়াৰ বাবে উচিতভাৱে কীটনাশক ঔষধ প্ৰয়োগ কৰাটো প্ৰয়োজন । ২) অন্য এক প্ৰয়োজনীয় পদক্ষেপ হ ’ ল কৃষক ৰাইজৰ বেমাৰৰ প্ৰতি সজাগতা বৃদ্ধি । ৩) জীৱ-জন্তুবোৰৰ নিয়মিতভাৱে পৰীক্ষা কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয় । লগতে প্ৰয়োজন সাপেক্ষে গোহালিলৈ নতুন গৰু আনিলে প্ৰথমে গৰুটোক এমাহমানৰ বাবে মুখ্য গোহালিৰ সংস্পৰ্শলৈ আনিব নালাগে । ৪) যিসমূহ জন্তুৱে পৰিবহণৰ চাপ পায়, সেইসমূহ জন্তুক ভালদৰে দায়িত্ব ল ’ ব লাগে । গৰ্ভৱতী গাই, পোৱালি দিয়া গাই, গাখীৰতী গাইৰো ভালদৰে যতন ল ’ ব লাগে । ৫) প্ৰয়োজন সাপেক্ষে গো পালকসকলে পশু চিকিৎসকৰ সহায় ল ’ ব লাগে । উচিত চিকিৎসা, উচিত ঔষধে বেমাৰ নিৰাময় কৰাত সহায় কৰে । প্ৰট ’ জৱাজনিত ৰোগেই হওক বা পৰজীৱীজনিত ৰোগেই হওক, উচিত সাৱধানতা আৰু সচেতনতাই জীৱ-জন্তুসমূহক এইসমূহ ৰোগৰ পৰা মুক্ত কৰি ৰাখে । বৰ্তমানে থিতাপি লোৱা এইবিধ ৰোগক অসমৰ পৰা নাইকিয়া কৰিবলৈ হ ’ লে পশু চিকিৎসকৰ লগতে কৃষক ৰাইজৰ চিকিৎসকৰ চিকিৎসাৰ প্ৰতি সঁহাৰি অতিকে প্ৰয়োজনীয় । লেখক – ডা: চন্দ্ৰকুমাৰ সিংহ, লেখিকা-ডা: উপাসনা বৰুৱা উৎস – দৈনিক জনমভূমি