Alle naturbilete i årsrapporten har motiv frå Vestlandet, i hovudsak frå Sogn og Fjordane. Fotograf er Jostein Vedvik, Førde. Alle portrettfoto i årsrapporten er tatt av fotograf Arve Ullebø, Høyanger.
Del I - Introduksjon Introduksjon til verksemda ...............................................................................................4 Organisasjonskart ..............................................................................................................6 Leiargruppa ........................................................................................................................7 Del II - Oppsummering Direktøren om 2015 ...........................................................................................................8 Del III - Aktivitetar og resultat Lotteritilsynet frivilligheit ................................................................................................10 Lotteritilsynet pengespel ................................................................................................. 16 Stiftelsestilsynet ..............................................................................................................22 Ny nettside og endra profil .............................................................................................28 Viktige digitaliseringstiltak .............................................................................................29 Del IV - Styring og kontroll Styring og kontroll i verksemda ......................................................................................30 Særskilt rapport til departementet ................................................................................32 Del V - Framtidsutsikter Vurdering av framtida ..................................................................................................... 33 Del VI - Årsrekneskap Leiinga sin kommentar ....................................................................................................34 Prinsippnote til årsrekneskapen ...................................................................................... 35 Bevilgningsrapport for 2015 ............................................................................................36 Artskontorapport for 2015 ...............................................................................................38 Notar ................................................................................................................................
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 fører tilsyn og kontroll med dei statlege pengespela og den private lotterimarknaden. Lotteritilsynet er også tilsynsorgan for Grasrotandelen. Vi forvaltar dessutan ordninga med kompensasjon av meirverdiavgift til frivillige lag og organisasjonar, og refusjon av meirverdiavgift på idrettsanlegg. fører tilsyn med og forvaltar norske stiftelsar. I tillegg gjer Stiftelsestilsynet vedtak etter dekningslova og samvirkelova. Stiftelsestilsynet skal jobbe for å skape tillit til stiftelsar som organisasjonsform, og dele kunnskap om rolla stiftelsar spelar i det norske samfunnet. blir drifta av Lotteri- og stiftelsestilsynet. I Lotteriregisteret kan publikum hente informasjon om lag og organisasjonar som har løyve til å skaffe seg lotteriinntekter. I Stiftelsesregisteret ligg informasjon om landets stiftelsar. I tildelingsbrevet for 2015 var Lotteri- og stiftelsestilsynet sine mål definert slik: Vi skal førebyggje negative konsekvensar av lotteri- og pengespeltilbodet i Norge, og ta vare på omsynet til speleavhengige. I tillegg skal vi sikre at inntektene frå pengespel og lotteri går til ideelle formål.
Lotteritilsynet skal også sikre ei forsvarleg forvaltning av ordningane for meirverdi avgifts-kompensasjon som gjeld for frivillige organisasjonar og for bygging av idrettsanlegg. Tilsynet har også ansvar for å etablere og drifte ei ny nasjonal plattform for arbeid mot manipulering av idrettskonkurransar. Lotteritilsynet sine mål er nærare konkretisert slik: Førebyggje negative sosiale konsekvensar av lotteri- og pengespeltilbodet, og ta vare på omsynet til speleavhengige ved å: Prioritere og gjennomføre tilsyn på den lovlege og ulovlege pengespelmarknaden der risikoen for, og konsekvensane av, brot på regelverk er store. Førebyggje speleproblem og bidra til å redusere negative sosiale konsekvensar av uheldig speleåtferd. Utvikle fagområdet og formidle oppdatert kunnskap om den lovlege og ulovlege pengespel- og lotterimarknaden. Lotteritilsynet skal også sikre at inntekter frå pengespel går til samfunnsnyttig og humanitært arbeid, idrett og kultur ved å: Prioritere og gjennomføre effektive tilsyns- og kontrolltiltak for lotteriområdet og Grasrotandelen der risikoen for, og konsekvensane av, brot på regelverk er store. Sikre effektiv sakshandsaming med god kvalitet. Utvikle gode kommunikasjons- og samhandlingsrutiner mellom Norsk Tipping, Frivillighetsregisteret, Kulturdepartementet og Lotteritilsynet. Ifølgje tildelingsbrevet skal Stiftelsestilsynet sikre lovleg forvaltning av stiftelsar. Det skal skje ved å: Gjennomføre effektive tilsyns- og kontrolltiltak på område der det er stor risiko og store konsekvensar ved misleghald. Sikre effektiv sakshandsaming i tråd med gjeldande regelverk. Vidareutvikle og drive eit brukarvenleg stiftelsesregister med høg registerkvalitet. Gjennomføre informasjonsarbeid og tiltak for å auke kunnskapen om stiftelsar som organisasjonsform og om regelverket.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 er direktør i Lotteri- og stiftelsestilsynet. Han vart direktør i Lotteritilsynet ved etableringa i 2001, og i begge fagtilsyna då Stiftelsestilsynet vart samlokalisert med Lotteritilsynet i 2005. Atle var tidlegare distriktsarbeidssjef i Indre Sunnfjord, og hadde også ei politisk karriere mellom anna som statssekretær i Justisdepartementet og politisk rådgivar i Samferdsledepartementet under regjeringa Bondevik I. Atle er utdanna har vore fagdirektør for IT-utvikling i Lotteri- og stiftelsestilsynet sidan 2010. Kåre vart tilsett i tilsynet i 2001, same året som Lotteritilsynet vart oppretta. Han er utdanna sivilingeniør ved NTNU. Kåre er fødd i 1973, og kjem frå Førde. vart tilsett som avdelingsdirektør administrasjon i mai 2013, og er NK i Lotteri- og stiftelsestilsynet. Bjørn Morten er utdanna spesialsjukepleiar, og har 20 års leiarerfaring frå spesialisthelsetenesta. I tillegg har han organisasjon og leiing frå Høgskulen i Sogn og Fjordane. Han har gjennomført nasjonalt toppleiarprogram via spesialisthelsetenesta. Bjørn Morten er fødd i 1963, og kjem frå Sandane. har vore kommunikasjonsdirektør i Lotteri- og stiftelsestilsynet sidan januar 2011. Anne Mette har 20 års erfaring som journalist i ulike aviser og NRK, og har vore kommunikasjonsrådgjevar med eige selskap. Ho har studert ved Universitetet i Oslo, American University i Paris og Handelshøyskolen BI, m.a. masterprogram i digital kommunikasjonsleiing. Anne Mette er fødd i 1963 og kjem frå Breim. er avdelingsdirektør i Lotteritilsynet frivilligheit etter at Lotteritilsynet vart delt i 2014. Ho har vore tilsett sidan mai 2001, då som leiar for juridisk avdeling i Lotteritilsynet. Elna er cand. jur. frå UiO, og har grunnfag i coaching og relasjonsleiing fra HiOA. Ho har erfaring som underdirektør i Oslo kretsfengsel. Til tilsynet kom Elna frå stillinga som politiinspektør i Fjordane politidistrikt. Elna er fødd i 1956, og kjem frå Selje. har vore tilsett i Lotteri- og stiftelsestilsynet sidan juni 2009. Ho vart avdelingsdirektør i Lotteritilsynet pengespel i juni 2014 då Lotteritilsynet vart delt i to avdelingar. Linda har master i sosialantropologi. Før ho kom til tilsynet jobba ho i Landsforeningen for Trafikkskadde og ved Universitetet i Bergen. Linda er fødd i 1979, og kjem frå Drangedal. vart tilsett som avdelingsdirektør i Stiftelsestilsynet i oktober 2015. Før ho kom til tilsynet jobba ho siste åra som diplomat og leiar for Innovasjon Norge sitt kontor i Sør-Afrika. Siw har mange års erfaring frå næringsutvikling, entreprenørskap og offentleg forvaltning. Siw har cand.mag. grad frå Høgskulane i Møre og Romsdal innan planlegging og økonomi. Ho er fødd i 1962, og kjem frå Volda. adjunkt ved Lærarhøgskulen i Sogndal, og har også teke grunnfag i historie ved Distriktshøgskulen i Sogn og Fjordane. Han er fødd i 1963 og kjem frå Jølster.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Den norske pengespelmarknaden var i 2015 utsett for det eg vil kalle ein offensiv frå utanlandske spelselskap utan løyve til å tilby pengespel her i landet. Dette merka vi både gjennom TV-reklame sendt frå utlandet, i sosiale kanalar og på Internett. Trykket mot norske spelarar er særleg stort gjennom norske TV-kanalar som sender frå utlandet. Basert på tal vi innhenta dei føregåande åra, er det grunn til å rekne med at utanlandske spelselskap i fjor brukte nærare ein halv milliard kroner på ulovleg pengespelreklame retta mot nordmenn frå utlandet. Lotteritilsynet har no justert opp sine estimat over kor mykje nordmenn taper på utanlandske nettspel. Vi meiner talet for 2015 låg på mellom 1,3 og 1,6 milliardar kroner. Om det kan vere ei trøyst, så ser talet på spelarar derimot ut til å vere relativt stabilt. Norske styresmakter lykkast mot slutten av 2015 å stoppe delar av denne ulovlege reklamen. Kulturdepartementet bad Medietilsynet og Lotteritilsynet om å setje i verk ein av prosedyrane i AMT-direktivet. Målet var å prøve ut dei juridiske moglegheitene vi har for å stoppe ulovleg marknadsføring retta mot Norge. Dette er ein prosess som held fram i 2016. Men det var gledeleg at Spania, som eitt av tre sendeland, bestemte at ulovleg spelreklame skulle ut av dei to kanalane som sender derfrå.
2015 markerte startskotet for norske styremakter si satsing på å førebyggje og avdekke manipulasjon med idrettsresultat – kampfiksing. Lotteritilsynet fekk i oppdrag frå Kulturdepartementet å byggje opp ei ny eining med to stillingar. Etter grundig forarbeid, for å finne rett kompetanse og organisering, er arbeidet no i gang. Vi er spente på kva som blir resultatet av dette arbeidet over tid. Med Lotteritilsynet til stades vart den første lovlege norske meisterskapen i poker på norsk jord avvikla gjennom fem regionale turneringar og med hovudmeisterskapen på Gardermoen. Dette ser ut til å bli blant dei største pokerturneringane i verda. Ikkje desto mindre er det gledeleg å slå fast at arrangementet vart gjennomført på ein trygg og svært profesjonell måte. På stiftelsesområdet held ein langsiktig trend fram: Talet på norske stiftelsar går nedover, medan dei gjennomgåande blir større. Vi snakkar ikkje om dramatiske endringar. I fjor gjekk talet ned med 170 slik at det ved årsskiftet var 7139 stiftelsar, av dei 863 næringsdrivande.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Samla bokførd eigenkapital går andre vegen – jamt og trutt oppover. I 2014 passerte vi 146 milliardar kroner, nærare ti milliardar opp frå året før. Vi ventar at utviklinga vil halde fram, og at den etter kvart kan bli forsterka ved at stadig fleire ser seg tente med å bruke stiftelsesforma som framtidig eigarform for større formuar. 2007 var det første året vi hadde full oversikt over talet på norske stiftelsar etter at tilsyn og forvaltning vart overført frå Fylkesmannen. Då var talet på stiftelsar 8800. Vi har med andre ord hatt ein nedgang på 1500 stiftelsar sidan den gongen, ved at mange små er avvikla og andre slegne saman. Vi kunne elles i fjor presentere ei vesentleg betre utgåve av Stiftelsesregisteret som er eit svært viktig verktøy i det daglege arbeidet vårt. Med ein ny publikumsdel på plass, er registeret nyttig for alle som søkjer informasjon og kunnskap i den mangfaldige verda som norske stiftelsar er. Både i Lotteritilsynet og i Stiftelsestil synet utviklar vi heile tida tilsynsarbeidet vårt. I botnen ligg ein godt innarbeidd tilsynsmetodikk og ein prosjektmetodikk. I tillegg legg vi stadig meir vekt på vurderingar av risiko og vesentlegheit i tilsynsarbeidet. Dei siste åra har Stiftelsestilsynet utvikla førebyggjande tilsyn gjennomført som prosjekt. Dette er med og utviklar tilsynsarbeidet, og vi meiner denne typen tilsyn er langt meir effektivt enn eit meir passivt tilsyn. Stiftelsestilsynet var vertskap for Stiftelseskonferansen 2015, som samla mange sentrale filantropar og stiftelsesfolk. Det skulle vere nok å nemne namn som Olav Thon, Jens P. Heyerdahl og Trond Mohn. Tilstrøyminga var rekordstor, og tilbakemeldingane frå deltakarane viser at stiftelseskonferansen blir ein stadig viktigare møtestad for alle som er opptekne av sentrale spørsmål knytt til stiftelsar. Vi kan heller ikkje klage på tilbakemeldingane vi fekk på ei stor brukarunder søking i fjor – den tredje i rekkja. Resultatet var oppløftande for oss som prøver å gjere vårt beste for alle våre store og samansette brukargrupper. Mange av brukarane har tillit til arbeidet Lotteri- og stiftelsestilsynet gjer, og vi scorar høgast på område som god service, informasjon om rettar og plikter og klart og tydeleg språk – for å nemne noko. «Både i Lotteritilsynet og Stiftelsestilsynet utviklar vi heile tida tilsynsarbeidet» Slike tilbakemeldingar er inspirerande, men dei er også forpliktande ved at vi må følgje dei opp. Den utfordringa tek vi. Vi har nærkontakt med svært mange av våre brukarar gjennom dei store tilskotsordningane vi forvaltar. Kvar jul kan til dømes tillitsvalde i over 20 000 store og små lag og organisasjonar glede seg over momskompensasjon som kjem inn på konto. Mange idrettslag får i tillegg refundert momskostnadar i samband med bygging av nye idrettsanlegg. Tilsaman fordelte vi i 2015 nærare to milliardar frå rammene for momskompensasjon og frå overskotet i Norsk Tipping. Lotteritilsynet var i 2001 det første tilsynet som vart lagt til det som gjerne blir kalla for eit distriktsfylke. Ein del var skeptiske til om dette var rett plassering. Difor er det ekstra gledeleg, når vi no har lagt bak oss dei første 15 åra, å kunne slå fast det har vore problemfritt å drive eit statleg tilsyn med base i Sogn og Fjordane.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Det var klart flest organisasjonar i kategoriane idrett og interesseorganisasjonar. Ca 60 prosent av alle nye organisasjonar var i desse kategoriane. 12 entreprenørar fekk autorisasjon i 2015. Dette er aktørar som driv lotteriverksemd på vegner av godkjende lotteriverdige organisasjonar. Seks av desse var knytt opp til dei nye lotterikonsepta etter § 7 i forskrift til lov om lotterier. Eitt løyve vart gitt til aktøren som arrangerte NM i poker, og resten til bingoarrangørar. Dette er ein stor auke i frå 2014 då berre ein ny entreprenør vart godkjend. Lotteritilsynet gav 238 løyve til bingohallar som vart operert av entreprenør i 2015. Dette er bingoar som blir drivne av ein profesjonell aktør, der godkjende organisasjonar skal ha delar av overskotet frå bingospela. Nokre av hallane har fått fleire løyve i løpet av året, slik at talet på hallar var rundt 230. Desse løyva gav inntekter til 3387 organisasjonar. Talet på bingo hallar og organisasjonar som får inntekt frå bingo er stabilt. Vi gav løyve til foreiningsbingo for 295 organisasjonar i 2015. Foreiningsbingo er bingo som blir arrangert av den lotteriverdige organisasjonen som får over skotet frå bingoverksemda.
Lotteritilsynet gav løyve til 123 lotteri med om setning mellom 200 000 kroner og 100 millionar kroner i 2015. Dette er tradisjonelle lotteri med trekning før eller etter loddsalet. Det har vore ein nedgang i tradisjonelle landslotteri og regionale lotteri dei siste åra. Dette er tradisjonelle lotteri der årleg omsetning er under 200 000 kroner. Arrangør av denne type lotteri treng ikkje vere godkjend som lotteriverdig organisasjon, og det er tilstrekkeleg å melde inn lotteriet til Lotteritilsynet på eit eige elektronisk meldeskjema 14 dagar før det skal arrangerast. 2363 organisasjonar har meldt inn til oss, og fått aksept for, meldingslotteri i 2015. Lotteritilsynet skal også motta ein rekneskapsrapport frå desse organisasjonane i etterkant av lotteriet.
67 av desse løyva vart gitt til bingo i lokal-radio eller lokal-tv. Her er formålet den einskilde kanalen som sender. Det var ein liten nedgang i talet på foreingsbingoar frå 2014. Lotteritilsynet handsama åtte søknader om løyve til lotteri etter lotteriforskrifta § 7 i 2015. Dette var ein ny lotterikategori i 2015 med strenge vilkår, og med eit omsetningstak på 300 millionar kroner i året. Av desse søknadene fekk to vedtak om at dei tilfredstilte vilkåra som var stilt ved søknadstidspunktet. Seks av søknadene fekk avslag. Lotteritilsynet kan gi fem løyve som går over ni år.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Lotteritilsynet gjennomfører tilsyn med bingo både gjennom innsende dokument og eksterne kontrollar i bingohallane. Målet med tilsynet er at organisasjonane skal få sin rettmessige del av overskotet, og at bingospelet skjer i tråd med regelverket. Rekneskapskontrollane er den mest omfattande kontrollen vi gjer. Alle entreprenørane må sende inn bingorekneskap til Lotteritilsynet fire gonger årleg. Lotteritilsynet kontrollerte rekneskapa til 230 bingohallar i 2015. Det var ein del oppfølging med nokre hallar, og med unntak av ein aktør, så leverte alle inn sin rekneskap.
Lotteritilsynet gjennomførte kontrollar med 25 lotteriverdige organisasjonar i 2015, og tre av desse organisasjonane fekk godkjenninga si tilbakekalla. Det blir her kontrollert om organisasjonane framleis fyller krava til å vere lotteriverdig, og om dei nyttar lotterimidlane på rett måte. Alle godkjente lotteriverdige organisasjonar må kvart år innan 1. juni sende oss ein enkel rekneskapsrapport. Vel 80 prosent av organisasjonane nytta elektronisk innsending av skjemaet. I 2015 var det 126 organisasjonar som mista godkjenninga si på grunn av manglande innsending av denne rapporten, mot 203 organisasjonar i 2014. I 2015 mottok 25 444 organisasjonar i alt 394,8 millionar kroner frå ordninga med Grasrotandelen i Norsk Tipping. Lotteritilsynet har frå januar 2013 ført tilsyn med at organisasjonane har rett til å ta mot grasrotmidlar, og at midlane blir brukt til lokalt og regionalt frivillig arbeid. Utvalet av organisasjonar som det er ført tilsyn med i 2015, er i hovudsak basert på vurderingar av risiko og vesentlegheit i tillegg til mottekne tips. Det er også lagt vekt på å bruke kunnskap vi har om organisasjonane frå momsordninga og lotterigodkjende organisasjonar. Det vart opna tilsyn med 62 organisasjonar i 2015. Av dei tilsyna som no er ferdig handsama, er 18 framleis registrerte som mottakarar, medan 18 anten er utestengde eller dei har fått varsel om utestenging.
I tildelingsbrevet for 2016 er vi bedt om å hjelpe departementet i arbeidet med større digitaliseringsposjekt på frivillig- og idretts området. I 2016 skal vi starte arbeidet med å lage eit nytt fagsystem for sakshandsaming av tilskot, herunder fordeling av momskompensasjon og den delen av overskotet til Norsk Tipping som går til samfunnsnyttige og humanitære organisasjonar. Vi skal medverke til Kulturdepartementet sitt arbeid med ei stortingsmelding på lotteri- og pengespelfeltet. Lotteritilsynet skal komme med innspel til ny forskrift om fordeling av 18 prosent av overskotet frå Norsk Tipping. I august 2016 er det Lotteritilsynet sin tur til å arrangere nordisk møte for i tilsyna på pengespelfeltet i Norden.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Gruppa 10 H med store humanitære organisasjonar fekk utbetalt 511 millionar kroner. Vel 48 millionar vart utbetalt til 403 andre organisasjonar. Tilskotet er basert på kor mykje automatinntekter dei hadde i 2001. I 2014 fekk vi ei forskriftsendring når det gjeld fordeling av overskotet til Norsk Tipping, som rettar seg mot samfunnsnyttige og humanitære organisasjonar som ikkje hadde automatinntekter i 2001. Dei må også vere lotteriverdige, dei må vere registrert i ein av fire definerte kategoriar i Frivilligheitsregisteret, vere landsdekkjande, og tilskotet må følgje EØS sine reglar for statsstøtte. Det var 58 søkjarar i 2015, og 26 vart godkjende og fekk utbetalt 76,8 millionar kroner.
Momskompensasjon generell ordning i millionar Talet på søknader momskompensasjon generell ordning av dei definerte ICNPO-kategoriane, fire hadde motteke automatinntekter i 2001, to var ikkje lotteriverdige 1. januar 2015, og seks vart ikkje vurdert som landsdekkjande. Dagens regelverk er ei mellombels ordning som skal gjelde til og med 2017. Kva for organisasjonar som deretter skal komme inn under ordninga, og kor mykje pengar som vert utdelt, vil avhenge av innhaldet i nytt regelverk, forutan utviklinga når det gjeld overskotet frå Norsk Tipping. Ordninga med momskompensasjon er etter kvart godt innarbeidd, og sjølve søknadsprosessen var det lite spørsmål om. Framleis er det likevel ein del spørsmål knytt til vurderingar av søknadsdata. I tillegg til reine avslag reduserte Lotteritilsynet ein del av søknadssummane som i hovudsak galdt skjønsmessige vurderingar av storleiken på frådragspostar.
Søknader idrettsmoms i millionar Talet på søkjarar idrettsmoms Vi mottok i alt 451 søknadar med ein søknadssum på 191,7 millionar kroner på dette området. Godkjende søknader hadde ein samla søknadssum på 171,9 millionar, og desse fekk, etter ei avkorting på 28 prosent, utbetalt 123,8 millionar kroner. 44 søknadar vart avslegne. Dette skuldast at 14 søknader mangla revisorattest, ti hadde søknadsbeløp under minstegrensa, seks hadde ikkje rett søknadsobjekt og 14 hadde andre manglar ved søknaden. Det er lite skjøn knytt til sakshandsaminga, men det er framleis ein god del tekniske manglar ved søknadene som krev oppfølging under sakshand - s aminga. I desember 2015 vart det gjort ei ekstraløyving til ordninga på 48,1 millionar kroner. Resultatet var at dei godkjende søknadene fekk utbetalt 100 prosent av søknadssummen. Det var 1351 søkjarar som søkte om 1,597 milliardar kroner. 1177 søknader vart godkjende og fekk utbetalt 1,222 milliardar kroner etter ei avkorting på 21,7 prosent. 173 søknader fekk avslag.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 På lotteriområdet har vi no fått på plass e-skjema for dei fleste område, slik at brukarane våre kan søkje og rapportere elektronisk. I 2015 opna regjeringa for løyve til fem nye lotteri med omsetning inntil 300 millionar kroner per år. Det vart lagt ned mykje arbeid i utforming av tekniske krav, informasjon på heimesida vår, og vi hadde eit ope informasjonsmøte i mai. Handsaming av søknadene er omtalt i kapitlet om forvaltning i 2015.
Som ledd i arbeidet med å forenkle og effektivisere forvaltninga av ordninga med momskompensasjon, vart søknadene med lågast risiko sakshandsama automatisk. Det vart her lagt til grunn ei rekkje kriteria: Lågt søknadsbeløp, liten endring i søknadsbeløp samanlikna med fjoråret, og låg risiko på andre registrerte risikoelement. Vel 200 søknader kom inn under denne kategorien. Ut frå erfaringar frå 2015 vil vi halde fram med å vidareutvikle denne forenkla forma for sakshandsaming. I løpet av 2015 har vi gitt innspel til departementet i arbeidet med vurdering av forenkla modell for momsordninga. Hovudsakleg har bistanden gått ut på fagleg arbeid knytt til undersøkinga av inntekts- og kostnadsstrukturar blant dei organisasjonane som søkjer momskompensasjon etter forenkla modell, og konsekvensar ved eventuelle endringar.
Vi har sett ein nedgang i omsetninga på tradisjonelle bingospel, men utplassering av Belago-terminalar frå Norsk Tipping i dei fleste bingohallar har ført til at formåla sin del ikkje har minka tilsvarande. Her har vi opplevt ein stadig auke i talet på søknader og talet på organisasjonar som nyt godt av ordninga. Dette er i samsvar med føremålet med ordninga, nemleg at desse midlane skal nå ut til stadig fleire i frivillig sektor. Momskompensasjon 2010 - 2015 Søknadsår 2010 2011 2012 2013 2014 2015 Tal søkjarar 869 880 907 1 079 1 189 1 351 Tildelt/ramme (NOK 1 000) 397 860 597 409 619 583 940 966 1 191 554 1 222 201 Søknadssum (NOK 1 000) 1 279 619 1 214 978 1 306 265 1 422 920 1 484 043 1 597 299 Godkjent søknadssum (NOK 1 000)
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Målet med tilsyn i den ulovlege lotteri- og pengespelmarknaden, er å stoppe ulovleg tilbod, marknadsføring og formidling av lotteri og pengespel, og å sikre at aktørane i marknaden følgjer lover, regler og vedtak. Dette gjer vi både gjennom informasjonsretta verksemd, dialog med aktørane og ved å reagere mot ulovlege tilhøve på området. Ulovleg reklame for pengespel på norske TV- # kanalar som sender frå utlandet, var ei av fleire store tilsynssaker i 2015. Tilsynet vart gjennomført i samarbeid med Medietilsynet etter oppdrag frå Kulturdepartementet. Vi oppnådde delvis gjennomslag for vårt krav, og fekk stoppa to TV-kanalar frå å sende ulovleg reklame for utanlandske pengespel. Dette utgjorde om lag 15 prosent av den ulovlege marknadsføringa av lotteri og pengespel i TV-kanalar som sender frå andre land (sjå eigen artikkel). I 2015 sette vi også i gang tilsyn med ulovleg formidling av betaling av innskot og gevinst til lotteri og pengespel som ikkje har løyve i Norge. Her vart omfanget kartlagt, og vi informerte norske bankar og finansinstitusjonar om tredjepartsselskap som driv formidling av betaling av innskot til ulovlege utanlandske pengespel på Internett (sjå eigen artikkel).
I 2015 reagerte vi også mot aktørar som driv ulovleg marknadsføring og formidling av lotteri og pengespel på Internett, i trykte medium og i det offentlege rom. Utgangspunktet var både tips og eigne kontrollar. Gjennom slike tilsyn fikk vi stoppa ulovlege kasinoportalar på nettet, og vi fekk fjerna annonsar med ulovleg pengespelreklame i trykte medium og i nettutgåver i norske aviser. Gjennom informasjonsretta verksemd fekk vi også hindra at aktørar braut regelverket på TV, Internett, i trykte medium og i det offentlege rom. I 2015 fekk Lotteritilsynet også mange tips om ulovlege pokerklubbar. Fleire av desse vart sende til politiet for vidare oppfølging. Vi deltok også i ein koordinert aksjon mot ein ulovleg pokerklubb i Bergen. Det vart ikkje prioritert å reagere mot ulovlege lotteri og pengespel som blir tilbydd på Internett frå utanlandske speleselskap. Vi har ikkje lovheimlar til å følgje opp forbodsvedtak mot desse i utlandet. Sentrale utanlandske pengespelselskap er likevel gjort kjende med at dei bryt norsk lov gjennom brev vi sende dei hausten 2014.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Lotteritilsynet konkluderte med at NM i poker vart gjennomført i profesjonelle og trygge rammer, som gjorde meisterskapen til eit vellykka arrangement for alle involverte. Løyvet til å gjennomføre NM i poker for 2015-2017 vart etter loddtrekning tildelt Blodkreftforeningen, med Global Poker Tours Limited som ansvarleg entreprenør. Poker-NM vart gjennomført utover hausten med fem kvalifiseringsturneringar i store byar med hovudmeisterskapen på Gardermoen. Talet på deltakarar viste at det var stor interesse for arrangementet. Ifølgje tal Spelarane sine rettar når dei spelar var ein viktig faktor ved val av tilsynsområde i 2015. Våre tilsyn med Norsk Tipping viser at selskapet har etablert gode kontrollar for å sikre spelarane sine rettar når dei deltek i sportsspel og internasjonale spel som VikingLotto og Eurojackpot. Tilsyn med Norsk Tipping sin etablerte transaksjonskontroll for spela Multix og Extra, viste at selskapet har etablerte kontrollar for å avdekke brot på spelereglene i dei respektive spela.
frå entreprenøren deltok 3332 unike spelarar. I den avsluttande hovudturneringa på Gardermoen vart det registrert 1974 spelarar. Dei to andre turneringane under hovudmeisterskapen hadde 324 og 1304 deltakarar. Nye retningslinjer for marknadsføring av statlege pengespel vart vedtekne i november 2014. For å styrke vernet av sårbare spelarar, blir det stilt strengare krav til marknadsføring av pengespel og totalisatorspel enn andre produkt. Tilsyn med Norsk Tipping og Norsk Rikstoto stadfester at begge selskap har etablert interne og eksterne kontrollaktivitetar for å ivareta krav frå styresmaktene knytt til betalt marknadskommunikasjon. Tilsyn viste likevel at ingen av selskapa hadde etablert tilstrekkelege kontrollar for å sikre at krav til ikkje-betalt marknadskommunikasjon blir følgde i eigne NM i poker skal etter våre opplysningar vere mellom dei største nasjonale pokermeisterskap i verda, målt i talet på deltakarar. Minimum fem prosent av det samla innskotet frå spelarane skal gå til Blodkreftforeningen. Førebelse opplysningar viser at foreininga vil få i underkant av 800 000 kroner frå poker-NM 2015. Lotteritilsynet hadde både før og under arrangementet god dialog med entreprenøren og Blodkreftforeningen. Det vart ført tilsyn både under kvalifiseringsturnering og hovudmeisterskapen. digitale flater, og hos selskapa sine samarbeidspartnarar. Dei revisjonsbaserte tilsyna har til saman avdekka 11 avvik, og har gitt 12 merknader. Selskapa har utarbeidd planar for oppfølging av dei identifiserte avvika og merknadene. Tilsynsrapportane er tilgjengelige på www.lottstift.no. Lotteritilsynet uttaler seg til Kulturdepartementet ved endringar i eksisterande spelereglar og nye spel, og handsama klager frå spelselskapa sine kundar. I 2015 vart det levert ti uttaler, og det vart handsama ni klager. Lotteritilsynet pengespel Her ser vi direktør Atle Hamar i TV-intervju i samband med poker-NM.
tilbakemeldingar til mediestyresmakta uttrykk for at dei ikkje ønskte å respektere norsk lov på området. Dei ville såleis ikkje stoppe pengespelreklamen retta mot nordmenn. Spania svarte at dei to fjernsynskanalane som var etablert i landet hadde valt å stoppe pengespelreklame som vart send i strid med norsk lov. Pengespelreklamen på desse kanalane utgjorde ca. 15 prosent av den totale marknaden for pengespelreklame sendt frå fjernsynskanalar etablert i utlandet. Nederland er ansvarlig for éin av dei 12 kanalane. Som følgje av endringar i eigarskap og namn på fjernsynskanalen, hadde vi ved årsskiftet ikkje fått endeleg svar frå Nederland. Arbeidet med å stoppe ulovleg TV-reklame frå utlandet vil bli vidareført i 2016.
Arbeidet var retta mot 12 TV-kanalar som sender pengespelreklame frå tre andre land. Ved årsskiftet var det klart at to av desse kanalane slutta å sende pengespelreklame retta mot den norske marknaden. Som første etappe gjennomførte Medietilsynet og Lotteritilsynet våren 2015 kontroll av 12 fjernsynskanalar som var etablert i utlandet, og som hadde sendingar med pengespelreklame retta mot nordmenn. Vi kontrollerte sendinga i 24 timar i kvar einskild fjernsynskanal. Kontrollen viste at det vart sendt 1457 reklameinnslag for pengespel fordelt på dei 12 kanalane i løpet av eit døgn. Lotteritilsynet vurderte alle desse reklameinnslaga som brot på forbodet mot marknadsføring i den norske pengespellovgjevinga. I september sende Medietilsynet og Lotteritilsynet brev til mediestyresmaktene i Storbritannia, Nederland og Spania i samsvar med prosedyrane i AMT-direktivet. I breva vart ansvarlege styresmakter i sendelanda oppmoda om å kontakte TV-selskapa i deira jurisdiksjon med sikte på å få stoppa den ulovlege TV-reklamen. Mediestyresmaktene i Storbritannia svarte i brev i november at dei hadde kontakta dei aktuelle TV-selskapa for å spørje om selskapa innrettar sine sendingar i samsvar med det norske regelverket for lotteri og pengespel.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Forbodet går i hovudsak ut på at bankane skal stoppe transaksjonar med betalingskort, for eksempel med VISA og Mastercard, mellom norske spelarar og utanlandske pengespelselskap. Det skjer ved at betalingar som har brukarstadkode for pengespel blir stoppa. Utanlandske pengespelselskap brukar i stor grad tredjepartsselskap med annan kode enn for pengespel.
nordmenn sin tilgang til utanlandske pengespel på nett er tilnærma uavgrensa, trass i forbodet mot formidling av betalinga. Lotteritilsynet har gjort alle finansinstitusjonane merksame på ein del av dei tredjepartsselskapa som formidlar innskot til pengespel, og vi har fått tilbakemelding på korleis denne informasjonen om selskapa blir følgt opp. Informasjonen vi har om selskapa er blant anna innhenta ved korrespondanse med selskapa, testspeling, møte med bankaktørar og informasjon frå valutaregisteret. Gjennom arbeidet har vi fått mykje ny kunnskap om korleis finansinstitusjonane følgjer opp forbodet mot å formidle betaling, og kva for utfordringar dei har. Arbeidet held fram i 2016.
Våren 2015 overleverte Lotteritilsynet ein omfattande rapport til Kulturdepartementet der vi samanlikna dei sosialpolitiske og kriminalpolitiske konsekvensane for ulike måtar å regulere den norske pengespelmarknaden på. Rapporten vart send på høyring med frist 1. desember 2015, og gjekk ut saman med rapporten som tok for seg dei økonomiske konsekvensane for tilsvarande reguleringar (Rambøll- rapporten). Norge signerte i 2014 Europarådet sin konvensjon om manipulering av idrettskonkurransar. Konvensjonen krev at kvart land etablerer ei nasjonal plattform som skal ha ansvar for å koordinere arbeidet mot kampfiksing, og Kulturdepartementet gav våren 2015 Lotteritilsynet i oppdrag å etablere ei slik eining med to årsverk. Eininga var operativ frå januar 2016. Lotteritilsynet leverte i september eit forslag til ny handlingsplan mot speleproblem til Kulturdepartementet. Arbeidet starta i februar, og vart gjennomført i tett samarbeid med Medietilsynet og Helsedirektoratet. Den nye handlingsplanen skal gjelde for perioden 2016-2018, og tok til å gjelde frå årsskiftet. Lotteritilsynet lanserte i 2015 kampanjen «Snakk om spill» i samarbeid med Medietilsynet. Kampanjen var eitt av fleire tiltak i Handlingsplan mot spilleproblemer 2013 – 2015. Dataspel og pengespel kan vere ei kjelde til irritasjon i mange heimar og på mange skular. Målet med kampanjen er å gi skular og foreldre relevant informasjon og verktøy for å førebyggje og avdekke slike problem. All informasjon er samla på nettsida www.husfred.no. Lotteritilsynet vil følgje opp kampanjen i 2016. Etter at EU i 2015 vedtok sitt fjerde kvitvaskingsdirektiv, vil spelselskap som Norsk Tipping og Norsk Rikstoto, og andre som tilbyr lotteri, bli omfatta av regelverket for kvitvasking. Det er sett ned eit lovutval som skal komme med framlegg (NOU) om korleis dette skal implementerast i norsk rett. Lotteritilsynet er representert i dette lovutvalet. Første delutgreing vart overlevert Finansdepartementet i november 2015. Siste delutgreiing vil bli overlevert i løpet av 2016.
Etablerte ny nasjonal eining mot kampfiksing. Delvis gjennomslag for fjerning av spelereklame i TV-kanalar som sender frå utlandet (AMT-direktivet). Førte tilsyn med det første lovlege NM i turneringspoker i Norge. Leia arbeidet med å få på plass ein ny handlingsplan mot speleproblem. Lanserte kampanjen «Snakk om spill».
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Mobile, digitale einingar gir nordmenn tilgang til pengespel døgnet rundt. Nye speleplattformer gjer det lettare for spelselskapa å rekruttere nye kundar, og å halde på eksisterande. Den teknologiske utviklinga har opna for nye, lovlege pengespel på digitale plattformer i Norge. Norsk Tipping tilbyr interaktive lotteri og pengespel på Internett, og det er opna opp for at frivillige organisasjonar kan få løyve til å gjennomføre større lotteri på digitale plattformer.
I den uregulerte pengespelmarknaden ser vi at biletet av aktørar som tilbyr og marknadsfører ulovlege lotteri og pengespel er blitt meir komplekst og samansett. Samla sett viser utviklinga at den uregulerte pengespelbransjen stadig tar i bruk nye metodar for å rekruttere eller halde på norske spelarar. Mellom anna brukar dei aktivt norske kjendisar og tidlegare idrettsutøvarar som talspersonar, såkalla ambassadørar, kommentatorar eller tippeekspertar, og dei brukar norske kommunikasjonsbyrå i arbeidet med å få marknadsført og formidla pengespela sine i Norge.
Marknadsføringa har auka i omfang, og dukkar opp i fleire medium enn tidlegare. Marknadsføringa har også endra form frå meir tradisjonell reklame til innhaldsreklame i redaksjonelle artiklar i trykte medium og på Internett (content marketing). Utviklinga har gjort tilsynsarbeidet med den ulovlege lotteri- og pengespelmarknaden meir utfordrande for Lotteritilsynet. I 2016 skal det utarbeidast ei stortingsmelding om den norske pengespelpolitikken. I meldinga vil regjeringa komme med si meining om framtidig reguleringsmodell i Norge. Meldinga vil også vurdere kva slags tiltak som er nødvendig for å oppretthalde ein ansvarleg spelpolitikk.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Talet på saker for tematilsyn, også systemkontroll, utgjorde 510. For enkelttilsyn og andre meldingar om tilhøve i stiftelsar, var tala på saker høvesvis 18 og 12. Dei føringar som tidlegare er gitt for tilsynsarbeidet, er i stor grad ført vidare og vidareutvikla i 2015. Som følgje av utskiftingar i arbeidsstokken, vart nokre planlagde prosjekt utsette til 2016. I 2015 var det framleis ein nedgang i talet på norske stiftelsar – ein trend vi har sett nokre år no. Store endringar er det ikkje, for i fjor kom det til 110 nye stiftelsar medan 282 vart avvikla. Ved årsskiftet var det såleis 7139 registrerte norske stiftelsar, og av desse var 863 næringsdrivande. Med over 7000 stiftelsar i Norge må vi gjere eit utval for kva vi årleg fører tilsyn og kontroll med. Stiftelsestilsynet har i tilsynsarbeidet utarbeidd generelle vurderingar for risiko og vesentlegheit for stiftelsesforma. Desse vurderingane er førande både når det gjeld kategorisering av tilsynssaker, og ved utval av kva for tilsyn eller utvida undersøkingar som skal gjennomførast.
Dei ulike tilsynsområda kan kategoriserast i innkomne saker og saker vi opprettar sjølve. Dei innkomne sakene er i all hovudsak basert på revisorbrev, tips og medieoppslag. Vi har oppretta tipsteneste på våre nettsider som gjer at vi får inn ein del tips om tilhøve i stiftelsane. Saker vi opprettar sjølve er i hovudsak gjennomførte som prosjekt, eller ved systemkontrollar og temakontrollar. Systemkontrollar har vi gjennomført i mange år, medan vi dei tre siste åra har utvikla førebyggjande tilsyn gjennomført som prosjekt. Dette har vore viktig for utviklinga av tilsynet med stiftelsar. Stiftelsestilsynet meiner denne type tilsyn gir eit langt meir effekt tilsyn enn meir passivt tilsyn. Særleg får vi betre moglegheiter til å sjå på større grupper ut frå kritiske utvalskriterium. Det gir også fordelar ved at vi kan sjå på fleire innanfor same felt samstundes. Nokre av prosjekta er gjennomførte for å opparbeide kunnskap innan eit område. Slik kunnskap kan danne grunnlag for framtidige tilsyn.
Tal på stiftelsar Stiftelseskonferansen 2015 vart arrangert i Førde. Stiftelsesklagenemnda ny klageinstans. Nordisk møte på myndigheitsnivå i Helsingfors. Stiftelsesregisteret med nye og forbetra søkefunksjonar.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Stiftelsestilsynet valde i 2015 å halde fram arbeidet med tilsyn av dei største stiftelsane – eit arbeid som starta i 2013. Dette er eit overordna tilsyn der merksemda skal rettast mot korleis desse stiftelsane blir drivne, og korleis dei forvaltar sine formuar. Det er Stiftelsestilsynet si meining at dei fleste av desse stiftelsane blir drivne godt, og at kapitalen blir forvalta på ein god måte. Enkeltstiftelsar vil her bli følgde nærare opp der vi finn dette nødvendig. Årleg får mellom åtte og ti prosent av landets stiftelsar ein merknad i revisjonsmelding frå revisor. Slike merknadar i revisjonsmeldingane fører i mange tilfelle til eit nummerert revisorbrev. I 2015 har vi kontrollert rekneskap for utvalde stiftelsar med merknad i revisjonsmeldinga. Denne gjennomgangen tyder på at det er underrapportering av nummererte revisorbrev. Dette rimar bra med statistikken, som viser at vi i 2015 mottok 260 nummererte revisorbrev. Revisor har ofte god kunnskap om stiftelsane, og revisors nummererte brev er ei god kjelde til informasjon om vesentlege tilhøve i stiftelsane. Det er difor viktig at revisor er klar over dei plikter som kviler på han etter stiftelseslova. Alle stiftelsar har plikt til å la seg registrere i Stiftelsesregisteret, men årlege tilsyn viser at det er stiftelsar som framleis ikkje er registrerte. Dersom vi i vårt tilsynsarbeid avdekker stiftelsar som ikkje er registrerte, blir dei pålagde å la seg registrere i Stiftelsesregisteret. Registrering er viktig for at vi skal ha oversikt slik at vi kan føre tilsyn og kontroll med alle stiftelsane.
Avgang og tilgang stiftelsar 2015 var prega av fleire ressurskrevjande tilsyn. I eitt av dei større tilsyna valde det sitjande styret å trekke seg etter eit lengre tilsyn der vi la fram omfattande dokumentasjon som danna grunnlag for kritikk av forvaltninga i stiftelsen. Felles for desse tilsyna er at dei som oftast har sitt opphav i tips eller omtale i media. Eksterne kjelder er difor viktig for å kunne avdekke kritikkverdige tilhøve i stiftelsane. Dei store tilsynssakene er ofte prega av mykje mediemerksemd, som mellom anna fører til mange krav om innsyn i dokument som vedkjem saka. Det kan ofte vere omfattande arbeid som er nødvendig for å gå gjennom dei dokument der det er bedt om innsyn.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Forvaltningsområdet omfattar sakshandsaming av alle ordinære forvaltningssaker i Stiftelsestilsynet. I hovudsak vil det seie søknader om nyregistrering, kapitalendring, vedtektsendring, samanslåing, deling og oppheving av stiftelsar. I tillegg omfattar det omdanning av bandlagde eigedelar etter stiftelseslova § 55, omdanning av private beslagsforbod etter dekningslova kapittel 3, og bandlagd pliktdelsarv etter arvelova § 32, forutan omdanning av enkelte samvirkeforetak.
Talet på innkomne forvaltningssaker i 2015 auka med om lag ti prosent til ca. 1700 saker. Talet på nyregistreringar og kapitalendringar er stabilt, medan det er ein auke i talet på vedtektsendringar, samanslåing og oppheving. Vedtektsendringar auka med seks prosent til 711 saker, opphevingssaker auka med 36 prosent til 293 saker og samanslåingar auka med 40 prosent til 59 saker. Talet på saker etter stiftelseslova § 55 var stabilt. Saker som gjaldt private beslagsforbod etter dekningslova kapittel 3, og bandlagd pliktdelsarv etter arvelova § 32, auka med 38 prosent til 121 saker. Auken i talet på vedtektsendringar ligg innafor normale svingingar. Auken på oppheving og samanslåing kan dels forklarast med det låge rentenivået, forutan at det framleis er sterkt fokus i stiftelsane på effektivisering og auka formålsrealisering. Auken i saker om private beslagsforbod og bandlagt pliktdelsarv skuldast sannsynlegvis at tingrettane er blitt meir merksame på slike klausular i testament. Det inneber at arvingane ikkje får ut skifteattest før det er teke stilling til klausulen om beslagsforbod og bandlegging, og det er Stiftelsestilsynet som er instansen arvingane då må kontakte. I ein periode tidlegare var det ein trend å ta inn klausular om kreditorvern og unntak frå konkurs i testament og gåvebrev. Vi ser at mange søknader om oppheving blir grunngitt med at ei slik ordning ikkje har vore intensjonen.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 I 2015 mottok Stiftelsestilsynet 43 klager, og dette er ein auke på ti klager frå året før (talet på klager i parentes): Kapitalendring (1) Dispensasjon frå stiftelseslova (1) Vedtektsendring (8) Samanslåing (3) Oppheving (8) Bandlagde eigedelar etter stiftelseslova § 55 (3) Private beslagsforbod etter dekningslova kapittel 3 og bandlagd pliktdelsarv etter arvelova § 32 (2) Årleg avgift (14) Klager etter tilsynssak (3) Endringar i talet på klagesaker må seiast å liggje innanfor normale svingingar. Noko av endringa kan skuldast ein kombinasjon av lågt rentenivå, sterkt fokus på effektivisering og auka formålsrealisering, og at stiftelsane legg til grunn eit vidare høve til omdannings etter stiftelseslova § 46 første ledd og § 47 enn det lova gir. Det er også ei venta utvikling at grensene for praksis i ulike sakstypar blir utfordra. Det er forvaltningsområdet som har ansvaret for klagehandsaminga. Nærings- og fiskeridepartementet var klageinstans første halvår 2015. Frå 1. juli overtok den nyoppretta Stiftelsesklagenemnda. Måla for sakshandsaminga i 2015 har vore at alle dokument skal svarast på innan ein månad. For saker som gjeld nyregistrering er svarfristen ei veke. Vi har jamt over halde desse svarfristane. Den reelle sakshandsamingstida vil i mange saker vere lenger enn ein månad fordi vi må innhente tilleggsdokumentasjon før vi kan fatte vedtak. Normal svarfrist for stiftelsen er fire veker, men ofte blir fristen forlenga etter ønske frå søkjar.
Temakontroll om «Styrehonorar og administrasjonskostnader» med alle registrerte stiftelsar. Prosjektet vil gi oss viktig kunnskap om nivå og variasjonar mellom ulike typar stiftelsar. Tilsyn med dei store stiftelsane gir oss kunnskap om utviklings behov på stiftelsesområdet. Tilsyn med samanslegne stiftelsar der vi også ser på om stiftelsane følgjer vedtektene etter samanslåing. Tilsyn med fellesforvaltning av stiftelsar. Ved vedvarande lågt rentenivå og krevjande kapitalforvaltning, er fellesforvaltning meir aktuelt. Kunnskap om dette, og kva det inneber, er viktig. Stiftelsestilsynet deltar i arbeidet med framlegg til ny stiftelseslov.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Stiftelseskonferansen i Førde vart arrangert 21. og 22. april, og var den femte i rekkja. Deltakinga på Stiftelseskonferansen 2015 var den største i konferansen si historie med over 200 deltakarar. Gjestene representerte alle typar stiftelsar av forskjellig storleik. I tillegg er konferansen open for andre som har interesse av spørsmål som gjeld norske stiftelsar.
Konferanseprogrammet hadde nettverk, fag og framtidsutsikter som gjennomgåande tema. Blant dei som var på talar stolen denne gongen var dåverande kulturminister Thorhild Widvey, konsernsjef Olav Thon, næringslivsleiaren Jens P. Heyerdahl og industrimannen og filantropen Trond Mohn. Stiftelseskonferansen har etter kvart utvikla seg til å bli den største møtestaden for folk frå stiftelses-Norge. Vi kan slå fast at konferansen er ein viktig fagleg arena for diskusjon og deling av kunnskap om stiftelsar og filantropi her i landet. Tilbakemeldingane frå deltakarane viste at konferansen og innhaldet vart svært godt motteke. På spørsmål om konferansen var nyttig, gav 77 prosent av dei spurte karakteren fire og fem på ein skala frå ein til fem. Tilsvarande tal for spørsmålet om konferansen er ein viktig møtestad: 88 prosent gav karakteren fire eller fem. Stiftelseskonferansen 2015 samla mange sentrale personar, mellom dei f.v. Jens P. Heyerdahl, Hans Jørgen Stang, Trond Mohn og Olav Thon.
Vi lanserte ein ny versjon av Stiftelsesregisteret i 2015. Registeret er søkbart, og har tilgang til informasjon om alle norske stiftelsar med vedtekter. Vedtektene er optisk lesne slik at også vedlegga i registeret er søkbare, og dette er truleg unikt i offentleg samanheng. Det er no mogleg å få grupperte søk, status på søknadshandsaming og opplysningar om registreringar i andre offentlege register. Brukaren kan sortere etter geografiske område, sektor, kapital etc. Det kan enkelt plukkast frå ei liste over tilleggsopplysningar. Treffa i søka kan opnast for meir informasjon, eller overførast i rekneark der ein kan jobbe vidare med informasjonen.
Stiftelsestilsynet har over tid sett behov for ein brei gjennomgang av stiftelsessektoren, forutan ein eventuell revisjon av stiftelseslova. Dette har også vore tema i samtalar med Kulturdepartementet. På denne bakgrunn sende vi i mars 2015 eit notat til departementet, der vi gjorde greie for behovet for ein lovrevisjon. Her drøfta vi spørsmålet om ei offentleg utgreiing. Vi har fått signal om at dette vil bli følgt opp i 2016. Vi leverte i 2015 også høyringsuttale til utkast til ny skiftelov og ny arvelov. Dette arbeidet har vist oss at Stiftelsestilsynet sit med ein særeigen kunnskap og erfaring som gjer at vi er ein viktig leverandør inn mot lovarbeid også på andre rettsområde enn rein stiftelsesrett.
I 2015 gjennomførte vi eit prosjekt der vi laga nye nettsider og justerte vår visuelle profil. Nettsidene lanserte vi på nyåret i 2016. Vi har lagt stor vekt på dynamiske nettsider som skal løfte fram dei viktigaste brukaroppgåvene, og det viktigaste kjerneinnhaldet. Dei viktigaste brukaroppgåvene hos oss er forvaltningssaker, der brukaren besøker oss for å løyse ei oppgåve. Det har prega vala vi har tatt. Vi har fått ei fleksibel nettløysing med god interaksjonsdesign.
Vi har lagt vekt på meir sjølvbetjening av informasjon gjennom mellom anna bruk av kontaktskjema og FAQ i Zendesk. Også denne gong har vi valt å bruke WordPress. Kommunikasjonsstaben har leia prosjektet og forankra det i organisasjonen. Alle fagavdelingane har vore representert i prosjektgruppa, og leiargruppa var styringsgruppe. Rein Design står bak justert profil og webdesign, medan Mediebruket har utvikla dei nye nettsidene. Det er ein liten auke i trafikken til våre nettsider samanlikna med 2014. Dei fleste besøker oss via søkemotorar og direktetrafikken går ned. Stadig fleire besøker oss via mobil og nettbrett, men framleis besøker heile 76 prosent av brukarane oss frå PC. Besøk frå sosiale media er 7,7 prosent av all trafikk. Media viser stor interesse for alle våre fagområde sjølv om vi har ein tilbakegang i medieoppslag samanlikna med 2014. Vi var omtala i over 1300 medieoppslag i 2015. Dei fleste medieoppslaga er i nettaviser og papiraviser, både i lokal- og rikspresse. Vi har også vore synlege i radio og på TV, i regionaviser og i fagpresse. Det er særleg pengespelområdet media er interessert i. Vi deltok i Farmandprisen si evaluering av årsrapport utan å nå heilt opp. Farmand- # juryen meinte at årsrapporten for 2014 gav ei utfyllande utgreiing om tilsynets omfattande oppgåver. Rapporten påviser ei rekkje forbetringar samanlikna med 2013, men vi fekk også konkrete forslag på korleis vi kan bli betre.
Utvikling av ny publikumsdel for Stiftelsesregisteret. Den blei publisert i desember. Gevinst: Meir brukarvenleg, gir publikum vesentleg betre muligheit til å søke i register og vedtekter. Vidareutvikling av Lotteriregisteret. Den nye versjonen inneheld meir funksjonalitet for kontroll og rapportering. Gevinst: Meir brukarvenleg for sakshandsamarane, meir effektiv kontroll og rapportering, betre kvalitet, færre sidesystem. Utvikla og sett i drift system for automatisert innlesing av momsskjema i sak- og arkivsystem. Gevinst: Sparer arkivet for manuell tasting, betre kvalitet. Utvikla løysing for å gjere dokument søkbare og lett tilgjengeleg. I 2015 har vi arbeidd med å utvikla ein prototype, denne skal vidareutviklast og settast i drift i 2016. Gevinst: Fjerne tidstjuv for sakshandsamarane, lettare og betre tilgang på dokument. Bygd opp datavarehus, med data over inntekter for stiftelsar og frivillige organisasjonar. Arbeidet er ein del av vår langsiktige satsing på meir kunnskapsbygging. Gevinst: Kunnskapsbygging, kompetanse på datavarehus, betre grunnlag for vidare effektivisering av ulike støtteordningar og inntektsmekanismar, lagt til rette for at tilsette utan spesiell teknisk kompetanse kan gjere eigne analyser på fagområde. Lagt til rette for betre og meir effektive metodar for måling og analyse av interne styringsparametre. Tatt i bruk nytt forvaltningssystem for register og støttesystem. Gevinst: Meir heilheitleg styring. Starta utgreiingsprosjekt for å sjå på mogelegheitene for automatisert sakshandsaming i Lotteritilsynet. Gevinst: Bruke mindre tid på å kvalitetssikre og bearbeide informasjon, betre kvalitet. Testa løysing for bruk av digitale postkassar. Basert på krav om digital kommunikasjon har tilsynet behov for kommunikasjon til både frivillige organisasjonar og innbyggjarar. Vi har testa SvarUt for å verifisere at løysinga kan dekke våre behov. Gevinst: meir brukarvenleg kommunikasjon, redusere kostnader og ressursbruk.
Utvikling av nye nettsider. Gevinst: Vi har fått dynamiske nettsider som løftar fram dei viktigaste brukaroppgåvene og det viktigaste kjerneinnhaldet til ei kvar tid. Det gjer det lettare for brukarane å løyse oppgåver og finne relevant informasjon. Vi har også lagt meir vekt på sjølvbetjening av informasjon ved bruk av FAQ i Zendesk. Dette har også gjort arbeidet internt (både i Kommunikasjon og i Stiftelsestilsynet) meir rasjonelt og effektiv. Løysinga «fann du det du lette etter?» har vore nyttig for produksjon og prioritering av innhald. Ny løysing for kontaktskjema i Zendesk i Stiftelsestilsynet. Gevinst: Effektivisering og automatisering. Mindre tid internt I Stiftelsestilsynet på å kvalitetssikre og bearbeide informasjon, betre kvalitet på oppfølging og svar. Vi er midt i ein digitaliseringsprosess, og det vil ta minimum 2 år til før vi blir ferdig med dei planlagde tiltaka. Som lista viser har vi alt oppnådd nokre gevinstar, men vi ventar større gevinstar når vi har kome lenger i prosessen.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Tildelingsbrevet dannar grunnlaget for avdelingane sine årsplanar. Modellen som blir nytta for plan og oppfølging er eit elektronisk system for verksemdstyring. Tiltak og tiltaksansvarlege blir følgde opp løpande gjennom året av leiarane, og det blir rapportert i leiarmøte. På dei to årlege etatstyringsmøta med departementet, blir det rapportert på status fag og økonomi, og større saker blir drøfta. Risikovurderingar er fast tema på etatstyringsmøta. Fagtilsyna utarbeider årlege tilsynsplanar basert på ein felles tilsynsmetodikk. Risiko og vesentlegheit dannar grunnlaget for prioriteringane i tilsynsarbeidet. Lotteri- og stiftelsestilsynet har i sin strategiplan eit mål om heilskapleg styring, og arbeidet med internkontroll er ein viktig del av dette. Den overordna risikovurderinga som leiinga gjennomfører årleg, viser at risikobiletet gjennomgåande ikkje er kritisk. Det er ikkje gjennom 2015 påvist enkeltområde som krev strakstiltak for å handtere risiko. Vurderingane som tilsynet gjer, blir gjort greie for i styringsdialogmøta med departementet. Samla måloppnåing i tilsynet er god, som det går fram av omtalen av fagområda. Dei siste par åra har det vore relativt stor grad av stabilitet i tilsynet målt ut frå parametrane budsjettrammer, ressursar, oppgåver og samla saksmengd. Saksmengd er ein sentral måleparameter som leiinga ser på kvartalsvis. Tal journalføringar per år har vore slik: 2013: 30 937 2014: 30 198 2015: 30 803 Vi har sett ein klar tendens til at området meirverdiavgiftskompensasjon har hatt ein auke i saksmengd, medan det har vore stabilisering eller ein viss nedgang på dei andre fagområda. Samla sett er dei siste tre åra svært like når vi ser på dei samla tala framfor. Det har ut frå dette også vore ein medviten del av styringa å halde talet på tilsette stabilt på same nivå, eventuelt med visse omprioriteringar internt.
Stabiliteten er medverkande til at leiinga også har eit godt grunnlag for å kontrollere risikofaktorar. Implementering og utøving av internkontroll er eit linjeansvar i organisasjonen. Ein del av internkontrollarbeidet er på eit overordna og organisasjonsovergripande nivå, og dette blir koordinert av administrasjonen. Internkontroll skal omfatte alle område som t.d. fag og administrasjon generelt. I 2015 er det blitt jobba mykje med implementering av betre internkontroll. Arbeidet med å samle og strukturere styrande dokument har halde fram, og på intranett har vi eit eige område for styrande dokument. Det kallar vi kvalitetshandboka. Avdelingar har eigarskap til eigne rutinar på dette området, og i året som gjekk har mykje av jobben blitt gjort ute i avdelingane. Vidare arbeid med kvalitetshandboka held fram, og er ein kontinuerleg prosess. Vi ser ved inngangen til 2016 at koordinering av avdelingsvise system og malar for internkontroll må bli neste trinn i denne jobben. Hovudinstruks og tildelingsbrev frå departementet er sentrale styrande eksterne dokument i kvalitetshandboka. Sjølv om mykje er kome på plass i internkontrollen, er det også einskilde element, særleg på koordinering og oversikt, som må ferdigstillast før Lotteri- og stiftelsestilsynet har eit fullt ut implementert system for internkontroll i heile verksemda. Vi arbeider også med å utvikle betre nøkkelkontrollar og rapporteringar som ein del av verksemda sitt internkontrollsystem.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 For nærmare omtale blir det vist til årsrekneskapen. Lotteri- og stiftelsestilsynet fører rekneskap etter kontantprinsippet. Ny standard kontoplan vart innført frå 2012. Den er no godt innarbeidd i verksemda, og blir nytta ved budsjettering i Agresso budsjettplanlegger. Budsjettet er med ny kontoplan langt meir detaljert enn tidlegare. 2015 var første året vi gjennomførte budsjettstyring på leiargruppenivå ut frå detaljert kontoplan. Så langt er erfaringane gode. Lotteri- og stiftelsestilsynet har vore pilot for DFØ på utprøving av eit nytt verktøy for økonomirapportering. Utprøving og innføring vart sett på vent av DFØ i 2015, men blir etter planen gjenoppteke i 2016 med ei ny og betre systemløysing. Riksrevisjonen sine tilbakemeldingar er gode på området økonomistyring. Rekneskapen for føregaånde år var ikkje ferdig revidert då denne rapporten vart skriven, men oppsummeringa av rekneskapsrevisjonen for året 2014 gitt på avsluttande møte i 2015 var: - Generelt veldig bra. - God og ryddig dokumentasjon. - Vi får alt vi spør etter og har god kommunikasjon. - Nesten ingen feil eller manglar. - Ingen indikasjonar på vesentlege brot på administrativt regelverk. Det er ikkje i dei revisjonar som er avslutta påvist manglar ved budsjettstyring, ved internkontroll knytt til økonomifunksjonar, eller ved flyten mellom fagavdelingane si sakshandsaming og administrasjonen si handtering av fakturering og utbetaling. Det har såleis ikkje vore behov for korrigerande tiltak på desse områda. Riksrevisjonen sin revisjonsrapport om tilsynsarbeidet i Stiftelsestilsynet vart lagt fram i mai 2015. Rapporten peika på nokre forbetringsområde i tilsynsmetodikk, dokumentasjon, risiko- og vesentlegheitsvurderingar, årsplanlegging, system og rutinar. Det er frå tilsynet si side teke tak i dei områda som krev forbetring. Arbeidet har hatt høg prioritet, og departementet blir halde orientert. Dialogen med Riksrevisjonen har vore god. Enkeltfunna som er gjort har ikkje våre alvorlege, men revisjonen har synleggjort behov for nokre korrigeringar i system og rutinar. Lotteri- og stiftelsestilsynt har i 2015 ved hjelp av verktøyet Avant gjennomført ei langt meir omfattande medarbeidarundersøking enn det vi tidlegare har gjort. Bruken av Avant gjer det mogeleg å samanlikne resultat med andre statlege brukarar av same system. Det er Difi som tilbyr løysinga. Samla sett kom organisasjonen ut med eit resultat på dei ulike parametrane som ligg tett opp under gjennomsnitt for dei verksemdene som nyttar metoden. Det betyr samstundes at vi i all hovudsak ikkje låg over gjennomsnitt. Dette kan sjåast på som ein indikator på at verksemda har noko å strekkje seg etter, og at arbeidsmiljø må vere eit prioritert område framover. Undersøkinga avdekka ein del avdelingsvise skilnader, og det har difor vore viktig å jobbe ute i avdelingane og einingane med analyse og oppfølging i etterkant. Det vil bli gjennomført ny måling i 2016. Bruken av Avant som verktøy blir vurdert som svært nyttig. I november arrangerte vi personalsamling med både fagleg og sosialt innhald. Hovudfokus var resultat og oppfølging av medarbeidarunderøkinga, samt budsjettrammer, føringar og planprosess for det komande året. Sjukefråværet i 2016 var 6,1 prosent, og dette var ein auke i høve til det nivået vi har lege på tidlegare. Dei fem føregåande åra har vi lege mellom 3,6 og 4,5 prosent. Auken blir forklart med ein del langtidssjukmeldingar som vi har hatt i ein periode, og særleg på ei avdeling. Leiinga har sett med uro på at vi fekk ein auke i 2015, og har oppfølging på korleis sjukefråværet utviklar seg framover. Målet er å kome ned att på det vi som verksemd reknar som eit normalnivå på under fire prosent. Lotteri- og stiftelsestilsynet gir tilsette høve til å trene ein time i veka i arbeidstida. Ein del av velferdsmidlane blir nytta til tiltak for fysisk aktivitet. Beredskapsplan vart revidert i 2015. Denne tek føre seg beredskapsleiing og rutinar for varsling og kommunikasjon. Alle tilsette har fått tilbod om medarbeidarsamtale, alle avdelingar har jamlege avdelingsmøte, og det er gjennomført faste møte i IDF og AMU i året som gjekk. Avdelingane utarbeider årlege kompetanseplanar som omfattar både interne og eksterne tiltak. Nokre kompetansetiltak blir gjennomførte for heile organisasjonen, t.d. årleg temadag om godt språk.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Lotteri- og stiftelsestilsynet har rapportert på temaet tidstjuvar i tråd med dei krav som er stilte. Det har så langt ikkje vore eit større tema i verksemda å utarbeide tiltak og handlingsplanar under paraplyen tidstjuvar. Digitalisering og utvikling av effektive brukarvennlege løysingar er likevel eit høgt prioritert område i tilsynet. Mykje er gjort på dette området også i 2015 (sjå eigen artikkel). Lotteri- og stiftelsestilsynet arbeider for å fremje likestilling i samsvar med likestillingslova. Vi har tre mål med tilhøyrande tiltak for arbeidet med likestilling (sjå tabell under). Gjennomsnittleg alder i tilsynet er 47 år. Går vi ti år tilbake så var gjennomsnittsalderen 41 år. Dette stadfestar eit inntrykk av stor grad av stabilitet i arbeidsstokken. Ein stor del av dei tilsette i dag har vore med heilt sidan tilsynet vart oppretta for 15 år sidan, og sit på mykje erfaring.
Mål Tiltak Balanse mellom kvinner og menn i organisasjonen. I stillingsannonsar blir kvalifiserte søkjarar oppmoda til å søkje uavhengig av kjønn. Vurdere kjønnsbalansen i samband med innstilling og tilsetjing. Lik utvikling i løn mellom kvinner og menn. Leggje vekt på lik utvikling i lønsmassen for kvinner og menn ved lønsforhandlingar. Ta med personar som er ute i svangerskaps- # og omsorgspermisjon under lokale løns forhandlingar. Leggje tilhøva til rettes for småbarnsforeldre. Ordning med heimekontor/breiband for stillingar der det er praktisk mogeleg. Alle tilsette som er i svangerskaps- eller omsorgspermisjon får tilbod om å disponere berbar PC i permisjonstida. Tilbod om at tilsette som har svangerskaps- # eller omsorgspermisjon får vere med på ulike fellessamlingar.
Totalt Leiarstillingar* Andre stillingar Kvinner Menn Kvinner Menn Kvinner Menn Kjønnsfordeling – alle tilsette (i prosent) 52 48 57 43 51 49 Kjønnsfordeling – heiltidstilsette (i prosent) 55 45 57 43 54 46 Gjennomsnittsløn – faste stillingar (i 1 000 kr) 624 814 763 802 486 555 *) Løn gjeld avdelingsleiarane. Direktøren er ikkje med her. Lotteri- og stiftelsestilsynet prioriterer å nytte videokonferansar eller nettmøte der slik arbeidsmåte er mogeleg, for dei delar av organisasjonen dette høver for. Møteromma er i dag godt utstyrte med tilgang på videokonferanseutstyr. Vi har sett at reiseverksemda har gått noko ned i 2015. Tendensen siste fire år har vore ein svak nedgang kvart år. Vi har også nyleg gjennomført ein analyse som syner at reiseverksemda siste seksårsperiode har vore betydeleg lågare enn i den førre seksårsperioden både samla sett og målt i reiseverksemd per tilsett. Ein viktig forklaringsfaktor for den store reiseaktiviteten i den førre perioden som strekkjer seg heilt tilbake til 2004, var at vi då hadde ein automatmarknad som var underlagt omfattande kontroll ute på oppstillingsstadene. I dag blir meir av kontroll- og tilsynsfunksjonane utført frå kontorlokala i Førde. Lotteritilsynet pengespel er den delen av tilsynet som har mest reiseverksemd i dag.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Samstundes er det klart at arbeidet på sentrale område er påverka av politikken som blir ført, og særleg gjeld det på pengespelområdet. Den framtidige pengespelpolitikken skal opp til politisk debatt etter ei stortingsmelding som blir ferdig i 2016. Dette er ein gjennomgang av pengespelpolitikken som Lotteritilsynet ønskjer velkomen. Vi kan etter kvart vente oss ei avklaring på kva for pengespelmodell Norge skal satse på i åra framover. Om det blir dagens modell med statlege monopolselskap eller ein marknad med lisensar, vil sjølvsagt påverke kvardagen for Lotteritilsynet. Satsar styresmaktene vidare på dagens monopolmarknad, er det viktig for Lotteritilsynet at den politiske gjennomgangen kan gi oss betre verktøy for å handheve lovverket. I dag har vi ikkje heimlar som kan stoppe utanlandske nettspelselskap å tilby pengespel via nettet. Vi har så langt heller ikkje hatt verktøy som kan demme effektivt opp for den massive marknadsføringa av pengespel i TV-kanalar som sender frå utlandet. Arbeidet med kampfiksing blir også eit viktig satsingsområde for Lotteritilsynet framover. Kulturdepartementet la ei ny kampfiksingseining til Lotteritilsynet, og to tilsette var i gang frå januar 2016. Dette er ei satsing som er forankra i ein konvensjon som ei rekkje land har signert i Europarådet. Lotteritilsynet vil saman med blant andre idretten, spelselskap og politiet jobbe aktivt for å førebyggje og avdekke kampfiksing i Norge.
og aktivitetar på dette området vil bli evaluert av Kulturdepartementet. På stiftelsesområdet ventar vi auka merksemd rundt bruken av stiftelse som eigarform. Det er grunn til å tru at stadig fleire større private formuar over tid vil bli førte vidare i form av stiftelsar. Her ønskjer Stiftelsestilsynet å bidra med kunnskap om dei langsiktige fordelane det har å velje stiftelse som eigarform. Vi skaffar oss også ny kunnskap om norske stiftelsar gjennom dei store temakontrollane vi gjennomfører annakvart år. Dette er kunnskap som mellom anna har dokumentert kor viktige norske stiftelsar er i finansieringa av sentrale samfunnssektorar som forsking, kultur, utdanning og sosiale formål. I 2016 er det klart for ei større undersøking som vil fortelje oss meir om styrehonorar og kostnader knytt til administrasjon av stiftelsane. Nærings- og fiskeridepartementet har sett ned eit utval som skal gå gjennom og komme med framlegg til endringar i stiftelseslova. Stiftelsestilsynet er også involvert i arbeidet. Målet er å tilpasse lova betre til dagens norske stiftelsar der utviklinga går i retning færre, men større stiftelsar - ofte med mange tilsette. Talet på stiftelsar med ein eigenkapital på over ein milliard kroner aukar, og talet på tilsette i norske stiftelsar har passert 35 000. Arbeidet omfattar også mellom anna ei vurdering av om mindre stiftelsar skal ha rekneskaps- og revisjonsplikt som i dag.
Dei seinaste åra har vore relativt stabile med omsyn til oppgåveportefølje og rammer for Lotteri- og stiftelsestilsynet. Det same biletet teiknar seg også for den næraste perioden framover. Nokre mindre endringar har vi i inneverande år knytt til omlegging av løysinga for klagenemnder og nemndsekretariat for lovområda våre. Lotteritilsynet står for arbeidet med å fordele store summar i form av momskompensasjon og overskot frå pengespel. Det er eit mål at vi i framtida når endå breiare ut i den viktige frivillige sektoren med informasjon både om rettar og plikter lag og organisasjonar har som samfunnsaktørar. Vi er i jamleg dialog med departementet om vår medverknad til løysing av ulike oppgåver som ligg under områda frivilligheit, tilskotsordningar, registerløysingar med meir. Til dømes kjem utvikling av ny løysing for idrettsanleggsregisteret som ei ny oppgåve framover. Lotteri- og stiftelsestilsynet sin strategi for perioden 2015 til 2020 har følgjande hovudstolpar: - Vi skal satse på brukarvenleg sjølvbetjening. - Vi skal auke produksjonen av kunnskap og formidle dette på våre fagområde. - Vi skal ha meir tilsyn gjennom fornying og effektivisering. - Vi skal ha ein attraktiv arbeidsplass med kultur for endring. - Vi skal ha ei heilskapleg styring i verksemda. Gjennom satsinga vår på digitalisering av service og tenester, blir vi stadig meir brukarvenlege. Like etter årsskiftet 2015/16 tok vi til dømes i bruk nye nettsider som er eit stort steg i rett retning for den svært samansette brukargruppa vi har. Eit anna døme er satsinga på å gjere Stiftelsesregisteret meir brukarvenleg (sjå elles eigen artikkel om digitaliseringa i LS).
Lotteritilsynet vart oppretta i 2001, medan Stiftelsestilsynet vart oppretta i 2005. Lotteri- og stiftelsestilsynet er underlagt Kulturdepartementet, og er eit ordinært statleg forvaltningsorgan som fører rekneskap etter kontantprinsippet. Tilsynet er statens fagorgan på områda lotteri og pengespel, stiftelsar, momskompensasjon til frivillige organisasjonar og tilsyn med Grasrotandelen. Dei primære målgruppene for tilsynet er frivillige organisasjonar og stiftelsar. I del I i årsrapporten er det gitt ein introduksjon til tilsynet og nokre hovudtal for verksemda. Årsrekneskapen er levert i tråd med bestemmelsane om økonomistyring i staten, rundskriv R-115 frå Finansdepartementet og krav frå Kulturdepartementet i instruks om økonomistyring. Eg meiner rekneskapen gir eit dekkande bilete av tilsynet sine disponible løyvingar, rekneskapsførte utgifter og inntekter.
I 2015 har Lotteri- og stiftelsestilsynet disponert løyvingar på utgiftssida på til saman kr 1 482 230 675. Kr 1 404 845 675 av tildelingane gjeld ordningane for momskompensasjon. Forbruk er i tråd med plan og budsjett. Vi har halde igjen noko på forbruket for å ha ein buffer som er høveleg stor ut frå venta driftsramme framover. Dette gir eit netto mindreforbruk som er søkt overført, jf. rekneskapsførte utgifter i oppstillinga av bevilgningsrapporteringa. Som det går fram av note B, søkjer tilsynet om å overføre kr 3 231 000 av tildelte midlar på post 01 (5-prosenten), og kr 3 259 000 på post 21 ved å vise til stikkordet «kan overførast». Av rapporterte utgifter til drift og investeringar kr 74 536 262, gjekk kr 43 061 631 til løn og sosiale utgifter, jf. note 2. Lønsdelen av driftsutgiftene var 57,8 prosent. Som vist i figuren under har utgifter til både løn, varer og tenester lege relativt stabilt dei siste tre åra (tala her er ikkje indeksjusterte). Lotteri- og stiftelsestilsynet er finansiert gjennom avgifter, gebyr og refusjonar. Budsjettkravet for 2015 er innfridd. Dei største inntektskomponentane går fram av figuren under (tala her er ikkje indeksjusterte). Siste femårsperiode har årsavgift for stiftelsane auka. Dette har vore nødvendig for at utgifter og inntekter for kvart av fagtilsyna våre skal balansere. Inntektskomponentane gjenspeglar utgiftsnivået på dei ulike tilsynsområda. Riksrevisjonen er revisor og skal stadfeste årsrekneskapen for Lotteri- og stiftelsestilsynet. Årsrekneskapen er dags dato ikkje ferdig revidert, men revisjonsberetninga er venta klar i løpet av andre kvartal 2016.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Årsrekneskapen er i samsvar med krav i bestemmelsane punkt 3.4.1, nærare bestemmelsar i Finansdepartementet sitt rundskriv R-115 og eventuelle tilleggskrav fastsett av eige departement. Oppstillinga av bevilgningsrapporteringa omfattar ein øvre del med bevilgningsrapportering og ein nedre del som viser behaldningar som verksemda står oppført med i kapitalrekneskapen. Oppstillinga av artskontorapporteringa har ein øvre del som viser kva som er rapportert til statsrekneskapen etter standard kontoplan for statlege verksemder, og ein nedre del som viser grupper av kontoar som inngår i mellomværande med statskassa. Oppstillinga av bevilgnings- og artskonto-rapporteringa er utarbeidd med utgangspunkt i bestemmelsane punkt 3.4.2. – dei grunnleggjande prinsippa for årsrekneskapen. Rekneskapen følgjer kalenderåret: a) Rekneskapen inneheld alle rapporterte utgifter og inntekter for rekneskapsåret. b) Utgifter og inntekter er ført i rekneskapen med brutto beløp. c) Rekneskapen er utarbeidd i tråd med kontantprinsippet. Oppstillingane av bevilgnings- og artskonto- # rapporteringa er utarbeidd etter dei same prinsippa, men gruppert etter ulike kontoplanar. Prinsippa korresponderer med krav i bestemmelsane punkt 3.5 til korleis verksemdene skal rapportere til statsrekneskapen. Sumlinja «Netto rapportert til bevilgningsrekneskapen» er lik i begge oppstillingane.
Alle statlege verksemder er knytte til statens konsernkontoordning i Norges Bank i samsvar med krav i bestemmelsane pkt. 3.7.1. Ordinære forvaltningsorgan (bruttobudsjetterte verksemder) blir ikkje tilført likviditet gjennom året. Ved slutten av året blir saldoen nullstilt på den einskilde oppgjerskontoen ved overgang til nytt år. Bevilgningsrapporteringa viser rekneskapstal som Lotteri- og stiftelsestilsynet har rapportert til statsrekneskapen. Den blir stilt opp etter dei kapittel og postar i bevilgningsrekneskapen som tilsynet har fullmakt til å disponere. Oppstillinga viser finansielle eigedelar og forpliktelsar tilsynet står oppført med i statens kapitalrekneskap. Kolonna samla tildeling viser kva verksemda har fått stilt til disposisjon i tildelingsbrev for kvar kombinasjon av kapittel/post. Artskontorapporteringa viser rekneskapstal som Lotteri- og stiftelsestilsynet har rapportert til statsrekneskapen etter standard kontoplan for statlege verksemder. Verksemda har ein trekkrettigheit for disponible løyvingar på konsernkonto i Norges Bank. Tildelingane skal ikkje inntektsførast, og blir difor ikkje vist som inntekt i oppstillinga. Note 8 til artskontorapporteringa viser skilnader mellom avrekning med statskassa og mellomverande med statskassa.
Lotteri- og stiftelsestilsynet Årsrapport 2015 Note A Forklaring av samla løyving Kapittel og post Overført frå i fjor Årets tildelingar Samla løyving 33901 3 435 000 64 619 000 68 054 000 33921 1 504 000 7 827 000 9 331 000 31570 0 1 232 500 000 1 232 500 000 31582 0 172 345 675 172 345 675 Note B Forklaring til brukte fullmakter og berekning av mogeleg overførbart beløp til neste år Kapittel og post Stikkord Meirutgift(-)/ mindre utgift Utgiftsført av andre i hht avgitte belastnings- # fullmakter (-) Meirutgift(-)/ mindreutgift etter avgitte belastningsfullmakter Meirinntekter / mindreinntekter(-) iht meirinntektsfullmakt (justert for eventuell mva.) Omdisponering frå post 01 til 45 eller til post 01/21 frå neste års løyving Innsparingar(-) Sum grunnlag for overføring Maks. overførbart beløp * Mulig overførbart beløp berekna av verksemda 33901 3 326 345 3 326 345 12 692 3 339 037 3 230 950 3 231 000 33921 "kan overførast" 304 024 304 024 2 955 292 3 259 316 3 259 316 3 259 316 31570 0 0 Ikkje aktuell Ikkje aktuell Ikkje aktuell Ikkje aktuell 31582 0 0 Ikkje aktuell Ikkje aktuell Ikkje aktuell Ikkje aktuell *Maksimalt beløp som kan overførast er 5% av årets løyving på driftspostene 01-29, unnateke post 24 eller sum av dei siste to års løyvingar for postar med stikkordet "kan overførast". Sjå rundskriv R-2/2013 for meir informasjon om overføring av ubrukte løyvingar.
Verksemda si løyving på kapittel/post 33921 er gitt med stikkordet «kan overførast». Beløpet stammar frå tildelingar gitt innanfor dei to siste budsjettåra og verksemda lar beløpet inngå som en del av mogeleg overførbart beløp. Det er knytt meirinntektsfullmakt til kapittel/post 556873, jf. St.prp 1 S (2014-2015) romertal II. Løyvinga under kapittel/post 33901 kan overskridast mot tilsvarande meirinntekter under kapittel/post 556873. Det er knytt meirinntektsfullmakt til kapittel/post 33921, jf. St.prp 1 S (2014-2015) romertal II. Løyvinga under kapittel/post 33921 kan overskridast mot tilsvarande meirinntekter under kapittel/post 333907. Ubrukte meirinntekter kan reknast med ved utrekning av overførbare beløp. Lotteri- og stiftelsestilsynet si ubrukte løyving på kapittel/post 33901 er på samla beløp kr 3 339 037. Kr 3 231 000 vert rekna som mogeleg overføring til neste budsjettår ut i frå 5 %-regelen. Beløpet som står på kapittel/post 33921 kan overførast i sin heilskap då stikkordet «kan overførast» er knytt til kapittel/post. Beløpet inngår i berekninga av mogeleg overførbart beløp til neste år. Det er ikkje aktuelt å overføre midlar til neste år frå andre utgiftspostar då det ikkje gjenstår midlar på postane. Mogeleg overføring til neste år er ei berekning, og Lotteri- og stiftelsestilsynet får tilbakemelding frå overordna departement om endeleg beløp som vert overført til neste år.