Skírnir - 01.01.1941, Blaðsíða 133
Skírnir	Jón ritari	131 sem hin miklu ferðalög hans haust og vetur í alls konar veðri tóku mjög á veika líkamskrafta hans, auk þess sem vanburðir hans, sem hann gekk með frá barnæsku, gerðu honum einatt mjög erfitt fyrir. Haustið 1877 var honum þá líka orðin svo mikil þörf á hvíld, eftir látlaust tveggja ára stríð, að hann skrapp til útlanda til vetrardvalar. En jafnframt var tilgangur ut- anfararinnar sá, að kynnast réttarfari í Englandi, og þar dvaldist hann lengst af vetrar. Þegar heim kom næsta vor, stóð svo á, að bæjarfóget- inn í Reykjavík, Lárus E. Sveinbjörnsson, hafði verið skipaður dómari í landsyfirrétti og bæjarfógetaembættið enn þá óveitt. Var það ráð þá tekið af landshöfðingja að fela Jóni ritara að gegna bæjarfógetaembættinu yfir sum- arið, unz fullráðið væri, hver skipaður yrði í embættið. Þótt hér væri nú aðeins um þriggja mánaða embættis- rekstur að ræða, lifir enn meðal hinna eldri eða elztu Reykvíkinga endurminningin um þann fádæma dugnað, sem einkenndi alla framkomu hins setta bæjarfógeta, sem þá líka ýmsum, bæði óvinum og vinum, þótti ganga næst ofbeldisstjórn. Sem lögreglustjóri í kláðamálinu hafði Jón ritari verið að nokkuru leyti háður eftirliti Hilmars lands- höfðingja, sem hann jafnan gat ráðfært sig við og Jón ritari vissi sér hollráðastan allra manna. En sem bæjar- fógeti og lögreglustjóri var hann að mestu sinn eigin herra og óbundinn af öðrum hliðsjónum en á gildandi lögum og lögreglusamþykktum. Fyrirrennarar hans í bæjarfógeta- embættinu (sem voru viðurkenndir ágætismenn) höfðu sízt af öllu verið harðráðir menn, er hlypu upp til handa og fóta, þótt einstökum atriðum í lögreglusamþykkt bæj- arins væri hlýtt miður en skyldi. En Jón ritari var öðru- vísi skapi farinn. Hann vildi drepa niður öllu sleifarlagi í stjórn bæjarins og berja niður harðri hendi hvað eina, sem að hans áliti færi í bága við góða reglu, velsæmi og siðferði. Minniháttar lögreglubrot, t. a. m. of hörð reið á götum bæjarins, lítilsháttar ryskingar ölvaðra manna á 9*