Skýjaborgir: "Umbreyting í fljótandi ástand" Um vefritið Menningar- vefritið Skýjaborgir hóf göngu sína 30. september 2004. Ritið er helgað Einari Benediktssyni, skáldi, (f. 1864, d. 1940). Tölvupóstur email@email.no Ritstjórn Ritstjóri: Ásgeir Jóhannesson Aðstoðarritstjórar: Bergur Ebbi Benediktsson Hjalti Snær Ægisson Kári Tulinius Ritráð: Bára Hlín Kristjánsdóttir Hákon Zimsen Heiðar Örn Sigurfinnsson Ólafur Sólimann Særún M. Gunnarsdóttir Sigurbjörg Magnúsdóttir Sigurjón Örn Sigurjónsson Sigurður Örn Kolbeins Stefán Einar Stefánsson Tómas Hrafn Sveinsson Valdimar A. Valdimarss. Vefstjóri: Ragnar B. Guðmundsson Framkvæmdastjóri: Andri Gunnarsson Áhugaverð vefsíða Bókaforlagið Bjartur heldur úti góðri síðu. Tenglar Borgarfræðasetur Bókmenntavefurinn Deiglan Frelsi Heimspekistofnun Heimspekivefurinn Heimssýn Hugvísindastofnun Íslensk málstöð Kistan Kvikmyndir.com Málvísindastofnun Múrinn Orðabók Háskólans Pólitík Sagnfræðistofnun Silfur Egils Skoðun Stofnun Árna Magnúss. Stofnun Sigurðar Nordals Stofnun Vigdísar SUF SUS UVG Vefþjóðviljinn Aðrir fastir greinahöfundar Arnljótur Bjarki Bergsson Sigurgeir O. Sigurgeirsson föstudagur, nóvember 12 "Umbreyting í fljótandi ástand" Sigurbjörg Magnúsdóttir | Bækur Á árinu gaf Bjartur út smásagnasafn eftir japanska rithöfundinn Haruki Murakami, sem í íslenskri þýðingu Ugga Jónssonar nefnist Eftir skjálftann. Safnið samanstendur af sex smásögum sem tengdar eru með jarðskjálftanum sem varð í borginni Kobe árið 1995 og hafði gífurlega eyðileggingu og manntjón í för með sér. Murakami notar þann atburð sem sögusvið, án þess þó að staðsetja neina aðalpersóna sagnanna á skjálftasvæðinu sjálfu. Hins vegar hafa þær persónulegar fortíðartengingar við borgina eða svæðið í kring, og kemur jarðskjálftinn því töluverði róti á sálarlíf aðalpersónanna. Er hægt að segja að Murakami noti jarðskjálftann sem hliðstæðu fyrir þær nafnlausu hræringar sem eiga sér stað í undirmeðvitund mannsins og hvernig þær verða á einn eða annan hátt að brjótast upp á yfirborðið. Við það getur skapast viss eyðilegging, en eins og Murakami virðist vilja benda á, þá losnar líka um óþolandi spennu. Skjálftinn er náttúrulegt fyrirbæri, nauðsynlegur í sköpun nýs jafnvægis og sáttar. Athyglisvert er að skoða smásagnasafn þetta og sér í lagi hugmyndina um kraftana sem krauma í iðrum jarðar og raska stundum sléttu og felldu yfirborði, með tilliti til japansks samfélags. Séð vestrænum augum er Japan land hrópandi mótsagna; uppfullt af hefðum og siðavenjum sem við eigum erfitt með að botna í. Þetta milljónasamfélag byggist að miklu leyti á því að halda yfirborðinu með kyrrum kjörum með stífum reglum svo að allt gangi sem smurt. Hver þegn á að þekkja sína stöðu og jafnvæginu er haldið föstu, meðal annars með flóknum kurteisisvenjum. Rígbundið (þótt sveigjanlegt sé orðið á undanförnum árum) samfélagsformið veitir persónulegt rými í svo þéttbýlu landi en er tvíeggja sverð, eins og Murakami lætur í ljós skína þó svo að hann fjalli um hina nýju kynslóð Japana. Hætta er á að milli manna geti skapast óyfirstíganleg fjarlægð, einangrun, einmanaleiki. Rétt eins og okkur finnst japanskt samfélag alltaf svolítið óskiljanlegt og framandi vestrænum veruleika, þá eru sögur Murakami oft og tíðum líkt og aðeins á skjön við raunveruleikann - þær hafa yfirnáttúrlegan blæ yfir sér. Þessi eiginleiki sagnanna er eitt af því fjölmarga sem ljær þeim þá sérstöðu sem skrif Murakami þykja hafa. Segja má að sögur hans einkennist helst af því sem ekki er tjáð beint, heldur dylst undir yfirborðinu og óbeint í orðunum. Texti íslensku þýðingarinnar, sem mér er tjáð að sé unninn úr enskri þýðingu viðurkenndri af rithöfundinum sjálfum, hlýtur að endurskapast gegnum svo flókið þýðingarferli, svo ekki sé minnst á úr hversu ólíkum heimi frumtextinn er sprottinn. Þýðing Ugga er hrein og öguð, næstum hnökralaus. Það er helst þá að lesandinn staldri við sérjapönsk fyrirbæri - það er alltaf dálítið skrítið að lesa um niðursoðinn kolkrabba eð eitthvað slíkt á íslensku, en það kemur ekki að sök, heldur eykur ánægjulega á ævintýrablæinn. Þótt sögurnar séu augljóslega merkingarþrungnari hinum japanska lesanda frumtextans þegar kemur að svo einföldum hlutum eins og staðháttum til dæmis, þá rýrir það ekki gildi íslensku útgáfunnar, því að í gegnum yfirborð smásagna Murakami birtist sammannlegur raunveruleiki er persónurnar takast á við nafnlausa en þekkjanlega drauga fortíðar. << Til baka | Senda athugasemd til ritstjórnar Leit í greinasafni Eldra efni Hr. Ibrahim og blóm Kóransins Asseríumenn í efstu deild Útsær Hátíðarljóð Alþingishátíðar 1930 Að sjá til þín maður Bók mánaðarins og áhugaverð vefsíða Um mikilvægi Parísar Krossgötur Hending Marlene og Rússarnir á Hótel Tindastól Skýjaborgabókin Vélar tímans eftir Pétur Gunnarsson er bók mánaðarins í Skýjaborgum. Við mælum með eftirfarandi bókum Skáldið í skriftinni e. Torfa Tulinius Múrinn í Kína e. Huldar Breiðfjörð Andræði e. Sigfús Bjartmarsson Baróninn e. Þórarin Eldjárn Stefnumót við heiminn e. Ingólf Guðbrandsson Hönnun: