Forside:Tokke kommune - lokalhistoriewiki.no
Forside:Tokke kommune
Fra lokalhistoriewiki.no
Hopp til: navigasjon, søk
ØSTLANDET • SØRLANDET • VESTLANDET • MIDT-NORGE • NORD-NORGE
Østfold • Akershus • Oslo • Hedmark • Oppland • Buskerud • Vestfold • Telemark
Grenland • Aust-Telemark • Vest-Telemark
Seljord • Kviteseid • Nissedal • Fyresdal • Tokke • Vinje
Om Tokke kommune
Tokke kommune er ein kommune i Telemark fylke. Tokke ligg i enden av Telemarkskanalen, vest i fylket, og grensar til kommunane Vinje, Kviteseid kommune, Seljord, Fyresdal, Valle og Bykle. Høgaste punkt er Urdenosi, 1 520 moh.Tokke har lange tradisjonar med eksport av brynestein heilt tilbake til vikingtida. Bygda er frå gammalt av eit bjørneområde, og derfor har kommunevåpenet bilete av ein bjørn. Gruvedrift vart drive på Åmdals Verk fram til 1945. Gruvedrift i området starta allereie i 1540, og gjekk føre seg i over 400 år. Koppermalmleia på Åmdals Verk vart funne i 1689. Tokke er ein kommune med store vasskraftressursar. I Eidsborg ligg ein av Vest-Telemark museum sine avdelingar der ein mellom anna finn den vakre Eidsborg stavkyrkje.   Les mer ...
Smakebitar fra artiklar
Lårdal Fabrikker før brannen kring 1920.
Foto: Hans Tveito/Telemark Museum
Lårdal Fabrikker vart skipa i 1916.[1] Fabrikken var ein trevarefabrikk som låg nede ved bryggja ved Bandak i Lårdal i Tokke kommune.
Historikk
Montering av kraftstasjonen ved Lårdal Fabrikker i 1916.
Foto: Hans Tveito / Telemark Museum
Lårdal Fabrikker vart skipa som eit lutlag av Jon og Kjetil Kleve. Interessentar teikna seg for ein eller fleire lutar av 250 kr, og med ein startkapital på 1/2 million tok dei til å byggje ein kraftstasjon i Lårdalsåi i 1916[2], eit moderne sagbruk, eit høvleri, ein stor lagerbygning og ei dampturke. Kraftstasjonen var på 285 kW.[3] "Sagbruksbygningen hadde ei grunnflate på 400 m2 og var bygd i to høgder med dobbel sagspindel, hunkappe og elektrisk turke i 2. høgd, klyvsag, dobbeltkante og høvelmaskin i 1. høgd. Fotutan ein lagerbygnad på 600 m2 grunnflate høyrer det til anlegget ein snikkarverkstad [...]."[4]
Staden der utbygginga skjedde var høveleg valt. Lårdal bryggje låg like ved, og herifrå var ikkje vegen lang til at ein kunne sende varer både nasjonalt og internasjonalt. Olav T. Bakken såg tidspunktet for stiftinga som ei oppgangstid, "nett då med den store verdskrigen ende utom landegrensene, og med Noreg som eit nøytralt land som kunne eksportere fritt til kven det var av stormaktene England og Tyskland".[5] Tømmeret fekk dei kjøpe frå Lårdal, Dalen og andre nærliggjande bygder.   Les mer …
Staskniv av Gunnar Omdal, krokslirkniv av kvalrosstann.
Foto: Vest-Telemark Museum.
Gunnar Omdal (1901–1984). «Knivkunstnaren» frå Omdalsgrend som laga stasknivar det vil gå gjetord om til alle tider. Gunnar er blant kremen av knivmakarane frå øvre Telemark og har mykje ære for at stasknivane frå Vest-Telemark er vidgjetne og står til overmåls i eiga særklasse – det skal halde hardt om nokon slår desse. Det er alle seriøse knivsamlarar sin våte draum å ha ein Omdalkniv i samlinga si. Desse stasknivane er i dag særs verdifulle og er vanskelege å få tak i.
Gunnar kom til verda den 22. september 1901 på garden Sudistog Omdal i Tokke kommune. Der voks han opp, men då han vart vaksen overtok og dreiv han, i lag med den eldre broren Nils, garden Uppigard Mjaugedal. Der blei han buande resten av sine dagar. Berre heilt på det siste var han på Helseheimen nede på Dalen, og der slokna han den 9. november 1984.
Ungane, som voks opp i fjellbygdene på fyrste halvdel av 1900 - talet, dreiv på med arbeid og leik. Skulegang blei det ikkje så mykje av og formell utdanning seinare var heller uvanleg. Men for å klare seg i livet, var det mykje som måtte lærast. Ungane måtte tidleg vere med i det daglege gardsarbeidet og ved at generasjonane arbeidde saman, blei læringa ein naturleg del av kvardagslivet. Særleg det å vere sjølvhjelpt var overmåte viktig.
Gunnar Omdal var ein bygdekustnar av det rette slaget. Han var særdeles nøyen i alt han gjorde. Kor lang tid arbeidet tok fekk så vere, men resultatet måtte vere fyrsteklasses. Det skulle vere solid, fint og skikkeleg gjort. Kvalitet var langt viktigare enn kvantitet for denne karen. Han var treskjerar, smed, knivmakar, sylvgravør, mekanikar, tømrar og gardbrukar. I slekta hans finnast fleire dugelege handverkarar og bygdekunstnarar, så han hadde det nok i blodet. Alt som liten gutunge, blei det lagt merke til hans gode evner og handlag innan handverk. Han fekk det liksom til – alt som fanst.   Les mer …
Faksimile frå Aftenposten 19. november 1959: annonse for Aslaug Høydal si bok Sevje.
Aslaug Høydal (fødd i Seljord 22. desember 1916, død i Skjåk 2007) var lærar, forfattar og samfunnsdebattant. Særleg markerte ho seg i debatten om skulesentraliseringa på 1960-talet, med ein roman som var eit kraftig åtak på den nye, linjedelte ungdomsskulen. Ho hadde eit kristent livssyn, og kan på mange måtar kallast verdikonservativ. Samstundes hadde ho markante standpunkt som mest har vore identifisert med den radikale venstresida i norsk politikk, engasjert for eksempel i antiatomvåpenkampanjen frå slutten av 1950-talet, og for palestinarane si sak i Midtausten.   Les mer …
Hovudbygningen på Grinder. Halvor var 13 år gammal da denne bygningen stod ferdig.
Foto: Ukjent.
Halvor Arntzen (fødd i Grue i Solør 27. september 1756, død i Christiania 19. oktober 1832) var utdanna teolog. Han var kapellan fleire stader før han vart sokneprest, fyrst i Lårdal så i Lom.
Foreldra var proprietær og krigsråd Ole Arntzen (1731-1811) på storgarden Grinder i Grue og hans fyrste kone Karen Pedersdotter Vøyen (1733-1769). Båe foreldra kom frå bondefamiliar, men Ole Arntzens krigsrådstittel vitnar om at dei sjølve hadde avansert sosialt til kondisjonert stand.
Halvor hadde 11 sysken som voks opp, og fem halvsysken frå farens andre ekteskap med Marthe Hansdotter Gjerdrum. Syskenflokken, iallfall gutane, fekk uvanleg god utdanning. Foreldra heldt huslærarar som gav dei grunnutdanninga. To av brørne/halvbrørne til Halvor vart teologar som han sjølv, fem vart juristar, ein filolog og tre offiserar. Ein av halvbrørne var høgsterettsassesor, stortingsmann og statsråd Andreas Gjerdrum Arntzen.   Les mer …
Reklamekort for avisa fra 1980-tallet, tegnet av John Skarprud.
Vest-Telemark Blad er ei avis som blir gitt ut i Kviteseid i Telemark. Den dekker kommunene Seljord, Kviteseid, Nissedal, Fyresdal, Tokke og Vinje, og blir skrevet på nynorsk. Avisa kom ut tre dager i uka; tirsdag, torsdag og lørdag fram til november 2016. 1. november kom den første fredagsavisa.
Vest-Telemark Blad er partipolitisk uavhengig. Likevel mener noen å huske at VTB ble kallt Pravda på 70-tallet, andre husker at VTB i enkelte sammenheng og miljøer (først og fremst de høyre-orienterte) fikk tilnavnet Vesle-Pravda.
Tidligere redaktør, Knut Espelid sier: «Ein viktig grunn til oppnamnnet var nok at korkje folk flest eller lokalpolitikarane i regionen var vane med å ha ei kritisk presse så nær seg. Det som kom fram i avisene t.d. frå politisk behandling før VTB kom, var reint refererande - avisene hadde gjerne ein «referent» i kommunestyremøtet (t.d. H.J. Sandsdalen i mange år i Seljord.)»   Les mer …
Vest-Telemarkbiblioteka er folkebibliotekene i Fyresdal, Kviteseid, Nissedal,Seljord, Tokke og Vinje samt Hjartdal. Bibliotekene bruker Mikromarc3 biblioteksystemer, og har felles søkbar bokbase. Samarbeidsformen utnytter kompetanse og ressurser til brukerenes beste i en region med store avstander og spredt bosetning. Samarbeidet kom igang uten prosjektmidler fra ABM-utvikling. Vest-Telemarkbiblioteka har på mange måter gjennomført de beste ved intensjonene i Bibliotekreform 2014.   Les mer …
Sjå òg
Bibliografi: Tokke kommune
Eksterne ressursar
Forside:Tokke kommune/Eksterne ressursar
Kategoriar for Tokke kommune
▼ Tokke kommune
► Dalen
ingen underkategorier
► Lårdal
ingen underkategorier
► Vest-Telemark museum
ingen underkategorier
Andre artiklar
Aslaug Høydal
Bandak Turisthotell
Bandakslihekti
Bandakslivegen
Bjørn Kleppo
Botnedal (Tokke)
Brynesteinsbrotet
Byrte
Dalen
Dalen Samvirkelag
Dalen hotell
Drapet på Bratterud i Lårdal i 1815
Eidsborg Ungdomslag
Eidsborg og Dalen arbeider- og småbrukarlag
Eigil Prydz
En vise om veianlegget Dalen-Mo og Vinje
Finn Bader
Flekstveitskotet
Grimdalen (Tokke)
Hans Olafson Tveito (1887–1953)
Krossli
Laurdals uldvarefabrik
Lårdal
Lårdal Handelslag
Lårdal Samvirkelag
Lårdal Sparebank
Lårdal kommune
Marcus Jacob Monrad
Mo og Skafså Bondekvinnelag
Olaf Olavsson Rogndal
Olav Kvaale
Olav Sandåker
Peder Bårdsen Frøysnes
Simon Olaus Wolff
Skafså
Steinar Aslakson Turtedalen
Sverre Mo Skrede
Tarjei Veamyrane
Tokke Husflidslag
Tokke Sparebank
Tokke historielag
Tokke kommune
Torshaug bedehus
Triset Turistheim
Tønsberg Landhandel
Ungdomslaget "Frihug" (Tokke)
Vest-Telemark Blad
Vest-Telemark Museum
Vest-Telemarkbiblioteka
Vindlausloftet
↑ Bangen, 1950. (I fylgje Bakken, 1978, vart fabrikken skipa i 1915.)
↑ Bangen, 1950, s. 31.
↑ Bakken, 1978, s. 40.
↑ Sætherskar, 1949, s. 824.
↑ Bakken, 1978, s. 40.
Hentet fra «https://lokalhistoriewiki.no/index.php?title=Forside:Tokke_kommune&oldid=201764»
Kategorier:
Kommuneforsider
Tokke kommune
Navigasjonsmeny
Personlige verktøy
Opprett konto
Logg inn
Navnerom
Forside
Samtale
Varianter
Visninger
Les
Vis kilde
Vis historikk
Mer
Søk
Om wikien
Nybegynnerbrosjyre
Hjelpesider
Samtalesider
Tilfeldig artikkel
Siste endringer
Kategorier
Kategorisnittsøk
Kontakt oss
Avdelinger
Allmenning
Norsk historisk leksikon
Bibliografi
Kjeldearkiv
Galleri
Metode og rettleiing
Forsider
Geografi
Emner
Verktøy
Hva lenker hit
Relaterte endringer
Spesialsider
Utskriftsvennlig versjon
Permanent lenke
Sideinformasjon
Denne siden ble sist redigert 23:43, 20. apr. 2011 av Olve Utne.
Innholdet er tilgjengelig under CC-BY-SA der ikke annet er opplyst.
Personvern
Om lokalhistoriewiki.no
Forbehold